اثر بخشی مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش آموزان ۱۲- ۱۰ ساله دارای اختلال یادگیری ویژه

هدف پژوهش، بررسی اثربخشی مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش آموزان ۱۰ تا ۱۲ ساله با اختلال ویژه یادگیری بود. این پژوهش به روش نیمه آزمایشی و با طرح پیش آزمون-پس آزمون به همراه دوره پیگیری ۴۵ روزه و گروه گواه انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان ۱۰ تا ۱۲ ساله مبتلا به اختلال یادگیری در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ شهرستان لردگان بود. از طریق نمونه گیری هدفمند، ۴۰ دانش آموز انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هرکدام ۲۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۵ جلسه آموزشی، مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری (۲۰۱۴) را دریافت کردند. ابزار پژوهش شامل مقیاس فراشناخت اسپرلینگ و همکاران (۲۰۰۱)، حافظه فعال دانیمن و کارپینتر (۱۹۸۰)، پرسشنامه چندعاملی حافظه تریوریچ (۲۰۰۲)، بار شناختی پاس و ون موئینبوئر (۱۹۹۳) و مقیاس هوش وکسلر کودکان، ویرایش پنجم (۲۰۱۴) بود. داده ها از طریق تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین دانش آموزان دارای اختلال یادگیری که جلسات آموزشی را گذرانده اند و گروه گواه، تفاوت معنی دار وجود دارد (۰/۰۰۱ = P). میزان این تفاوت در متغیرهای پژوهش در مرحله پس آزمون برابر با ۹۹۸/۰ و در مرحله پیگیری برابر با ۹۷۷/۰ است؛ به عبارت دیگر، ۸/۹۹ درصد از تفاوت های فردی در متغیرهای پژوهش شامل مهارت های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بار شناختی در مرحله پس آزمون و ۷/۹۷ درصد در مرحله پیگیری مربوط به عضویت گروهی یا مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری است؛ بنابراین می توان نتیجه گرفت که مداخله کارکردهای اجرایی ناگلیری بر مهارت های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بارشناختی دانش آموزان ۱۰ تا ۱۲ ساله دارای اختلال ویژه یادگیری تاثیر معناداری داشته و اثرات آن در طول زمان باقی مانده است. ازاین رو، پیشنهاد می شود که به منظور بهبود مهارت های فراشناختی، حافظه فعال، فراحافظه و بار شناختی دانش آموزان دارای اختلال ویژه یادگیری، روانشناسان و مشاوران از مداخلات درمانی کارکردهای اجرایی ناگلیری بهره برداری نمایند.

کلیدواژه ها:

اختلال یادگیری ویژه ، بارشناختی ، حافظه فعال ، فراحافظه ، کارکردهای اجرایی ناگلیری ، مهارت های فراشناختی