بررسی و تحلیل تاثیر ایجاد انگیزش و علاقه به درس ریاضی برای دانش آموزان دوره ی ابتدایی

این پژوهش با عنوان «بررسی و تحلیل تاثیر ایجاد انگیزش و علاقه به درس ریاضی برای دانش آموزان دوره ابتدایی» با هدف طراحی و ارزیابی راهکارهای عملی برای تحول نگرش و بهبود عملکرد ریاضی دانش آموزان انجام شد. مطالعه حاضر به روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد اقدام پژوهی اجرا گردید که در آن از ابزارهای متنوعی شامل مشاهده نظام مند کلاس درس (۱۵ جلسه)، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۵ معلم و ۱۰ دانش آموز، پرسشنامه محقق ساخته با روایی تاییدشده توسط متخصصان، و تحلیل کمی و کیفی نتایج آزمون های عملکردی (۴ آزمون پایه ای و ۸ آزمون تکوینی) استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را ۲۳ دانش آموز پایه دوم ابتدایی (۱۲ پسر و ۱۱ دختر) با میانگین سنی ۸ سال تشکیل می دادند که به روش نمونه گیری هدفمند از یک مدرسه دولتی انتخاب شدند.یافته های پژوهش نشان داد که اجرای نظام مند راهکارهای خلاقانه در سه حوزه محتوایی، روشی و محیطی تاثیرات قابل توجهی داشته است. در حوزه محتوایی، تلفیق ریاضی با بازی های آموزشی (مانند بازی های فکری و حرکتی) و فعالیت های هنری (نقاشی، نمایش و موسیقی) منجر به افزایش ۴۰ درصدی مشارکت فعال در کلاس شد. در حوزه روشی، استفاده از وسایل کمک آموزشی دانش آموز-ساخت (مانند چرتکه های کاغذی و اشکال هندسی) موجب شد ۷۸ درصد دانش آموزان اعلام کنند مفاهیم را بهتر درک می کنند. تغییرات محیطی شامل طراحی فضای فیزیکی انعطاف پذیر و استفاده از رنگ های شاد در کلاس، اضطراب ریاضی را از ۶۵ درصد به ۲۵ درصد کاهش داد. نتایج کمی پژوهش حاکی از بهبود چشمگیر شاخص های عملکردی بود: میانگین نمرات ریاضی از ۱۴٫۱۵ به ۱۶٫۹۵ (در مقیاس ۲۰) افزایش یافت که نشان دهنده رشد ۲۰ درصدی است. تعداد دانش آموزان در سطح «خیلی خوب» از ۶ نفر (۲۶ درصد) به ۱۵ نفر (۶۵ درصد) رسید. در بعد نگرشی، ۸۵ درصد شرکت کنندگان در پس آزمون ابراز کردند که ریاضی را درس جذاب و قابل فهمی می دانند، درحالی که این رقم در پیش آزمون تنها ۳۵ درصد بود. جالب توجه اینکه، نتایج مصاحبه ها نشان داد ۷۰ درصد دانش آموزان اکنون تمایل دارند در فعالیت های ریاضی خارج از کلاس نیز مشارکت کنند. تحلیل کیفی داده ها سه مکانیسم اصلی اثرگذاری را شناسایی کرد: ۱) کاهش ترس از اشتباه از طریق فضای حمایتی کلاس، ۲) افزایش خودکارآمدی با تجربه موفقیت های کوچک و مکرر، و ۳) ایجاد ارتباط عاطفی مثبت با مفاهیم ریاضی. این یافته ها از یک سو موید نظریه یادگیری اجتماعی-عاطفی است و از سوی دیگر بر اهمیت رویکرد کل نگر در آموزش ریاضی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

انگیزش ، علاقه ، درس ریاضی ، دانش آموزان ، دوره ی ابتدایی