ضمانت اجرای عدم رعایت شرایط تنظیم اسناد حمل و نقل دریایی

حمل بار به عنوان یک عمل تجاری همانند بسیاری دیگر از اعمال حقوقی در قالب قراردادها و در طی اسنادی تنظیم و منعقد می شده است. صدور این اسناد قدمتی همتراز حمل دریایی کالا دارد. سابقا مالکان کشتی و متصدیان حمل در ازای دریافت کالا، رسیدی را به فرستنده تسلیم می کردند که دارای مشخصات کالا بود و از سویی دیگر دلیلی بر دریافت کالا توسط آنها محسوب می گردید. توجه به امنیت و سرعت در مبادلات بین المللی کالا موجب گردیده اسناد تنظیم کننده رابطه طرفین حمل مورد توجه بیشتری قرار بگیرد. این اسناد همزمان با گذشت زمان متحول گردیده و با نیازهای تجاری جهان سازگاری یافته اند؛ از آنجایی که حمل و نقل بین المللی کالا نقش اساسی در تجارت بین المللی ایفا می کند، علاوه بر فروشندگان و خریداران کالا، اسناد حمل در این خصوص به عنوان ارکان اصلی و اساسی تلقی می شوند. بارنامه دریایی به عنوان یکی از مهمترین اسناد حمل مورد توجه و تحول کنوانسیون های مختلفی قرار گرفته و مقررات کامل تری برای آن وضع گردیده است. شرایط تنظیم اسناد حمل و نقل دارای اهمیت بسزایی می باشد که در صورت عدم رعایت شرایط تنظیم سند دارای ضمانت اجراهایی می باشد اما یکی از نقاط ضعف مهم قانون دریایی ایران این است که روی نکات مندرج در بارنامه دریایی ضمانت اجرا پیش بینی نکرده است. این ضعف بر مقررات کنوانسیون بروکسل نیز وارد است.در حالی که کنوانسیون هامبورگ در بند ۳ ماده ۱۵ خود، ضمانت اجرای نکات مزبور را بیان داشته است. برای رفع این مشکل قانونگذار می تواند با تصویب ماده واحده ای یا اصلاح قانون فعلی و یا افزودن تبصره ای به این قانون این اشکال را برطرف سازد.

کلیدواژه ها:

حمل و نقل ، اسناد دریایی ، کنوانسیون روتردام ، ضمانت اجرا.