برنامه ریزی شهری هوشمند: راهکاری نوین برای حل معضلات کلان شهری

هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش برنامه ریزی شهری هوشمند به عنوان راهکاری نوین در پاسخ گویی به معضلات پیچیده و چندبعدی کلان شهرها و تبیین چارچوبی کارآمد برای پیاده سازی آن در بستر شهرهای ایران است. در این راستا، پژوهش با بهره گیری از روش تحقیق مروری و تحلیل محتوای مطالعات نظری و تجربی داخلی و بین المللی، به واکاوی مولفه ها، چالش ها، مزایا و سازوکارهای تحقق برنامه ریزی هوشمند در نظام مدیریت شهری پرداخت. یافته های تحقیق نشان داد که تحقق برنامه ریزی هوشمند در گرو تعامل میان فناوری اطلاعات و ارتباطات، حکمرانی داده محور، مشارکت شهروندی و یکپارچگی نهادی است. همچنین، شواهد حاکی از آن است که علی رغم برخی تلاش های جزیره ای در زمینه هوشمندسازی شهری در ایران، فقدان راهبردی ملی، ضعف در زیرساخت های فناورانه، و عدم انسجام مدیریتی مانعی جدی در مسیر تحقق این رویکرد محسوب می شود. مقایسه نتایج این تحقیق با مطالعات پیشین، تطابق نظری قابل توجهی با الگوهای جهانی و نیز شکاف اجرایی در تجربه های داخلی را آشکار ساخت. در جمع بندی می توان گفت که برنامه ریزی هوشمند شهری می تواند به مثابه پارادایمی تحول آفرین در حکمرانی شهری، نقش موثری در ارتقای کیفیت زندگی شهری، پاسخ گویی مدیریتی و بهره وری خدمات شهری ایفا کند؛ مشروط بر آنکه از سطح راهبردی تا عملیاتی، بسترهای حقوقی، فرهنگی و فناورانه آن به صورت یکپارچه فراهم شود.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی هوشمند شهری ، کلان شهرها ، حکمرانی داده محور ، مشارکت شهروندی