تغییرات گیاهان و تنوع گونه های جوامع علف های هرز مزارع زعفران (Crocus sativus) شهرستان استهبان پس از یک دهه

علف های هرز به عنوان یکی از اجزای مکمل بوم نظام های زراعی و جزئی جدایی ناپذیر در سیستم های کشاورزی محسوب می شوند و یکی از مهمترین عوامل کاهش دهنده میزان محصول به شمار می روند. به منظور شناسایی گیاهان و بررسی تنوع گونه ای، کارکردی و ساختار جوامع علف های هرز و همچنین بررسی تغییر فلور مزارع زعفران شهرستان استهبان در استان فارس طی یک دهه، جمعیت علف های هرز مزارع گندم این شهرستان، طی سال زراعی ۱۴۰۱-۱۴۰۲ مورد مطالعه قرار گرفت و نتایج با بررسی های انجام شده طی هشت سال گذشته مقایسه گردید. نمونه برداری ها به صورت تصادفی، و در ادامه به روش سیستماتیک و طبق الگوی W انجام شد. در این مطالعه ۲۴ گونه علف هرز متعلق به ۱۰ خانواده گیاهی شناسایی گردید. بیشترین تعداد گونه به ترتیب در خانواده های Poaceae (۶ گونه)، Asteraceae (۴ گونه)، و Brassicaceae (۴ گونه) مشاهده شد. نتایج نشان داد که ۸۵ درصد علف های هرز یک ساله، ۱۰ درصد چندساله و ۵ درصد نیز دوساله بودند. چچم (Lolium rigidum) مهمترین علف هرز از باریک برگان و پیچک وحشی (Convolvolus arvensis) مهمترین علف هرز از پهن برگان بود. مقایسه نتایج با دهه گذشته نشان داد که تراکم علف های هرز یوالف وحشی (Avena fatua)، چچم (Lolium rigidum)، جودره (Hordeum spontaneum)، پیچک (Convolvulus arvensis)، و پنیرک (Malva neglecta) با گذشت زمان افزایش یافته اند. بیشترین شاخص تنوع شانون در چچم (۲.۳۳) و جودره (۴.۳۰) و کمترین آن در منداب (۰.۷۹) مشاهده شد. بیشترین شاخص تنوع سیمپسون متعلق به چچم (۰.۲۹) و کمترین آن متعلق به منداب (۰.۱۰) بود.

کلیدواژه ها:

تراکم ، شاخص سیمپسون ، شاخص شانون ، یکنواختی