بررسی و نقد وجوه تاثیرپذیری لفظی و معنایی ابن مقفع از کلام علی (ع) (مطالعه موردی: کلیله و دمنه، الادب الصغیر و الادب الکبیر)

ابن مقفع با ترجمه یا تالیف کتاب های مختلف از جمله کلیله و دمنه، الادب الصغیر و الادب الکبیر که در آنها احتمالاتی از تاثیرپذیری وی از کلام حضرت علی (ع) در نهج البلاغه وجود دارد، پژوهشگران را به کاوش وا داشت، به طوری که در مورد مولف یا مترجم بودن او در کتاب های مذکور اختلاف نظر است. این پژوهش با تکیه بر روش توصیفی- تحلیلی بر آن است تا نقش ابن مقفع را به عنوان مترجم یا مولف در کتاب های مزبور بررسی نموده و نحوه تاثیرپذیری وی را از کلام حضرت علی (ع) مورد ارزیابی قرار دهد. پژوهش حاضر گویای وجود این چالش است که اگر کتاب های مذکور به عنوان ترجمه های ابن المقفع از فرهنگ های دیگر به زبان عربی معرفی شود، توجیه و توضیح تکرار عین جمله هایی از نهج البلاغه در این کتاب ها، غیر از تالیفی بودن و استفاده نویسنده از منابع ادب عربی به ویژه نهج البلاغه نمی تواند باشد؛ همچنین اگر نقش ابن مقفع در کتاب های مذکور به عنوان مترجم معرفی شود، موضوع چرایی و چگونگی وجود جملات نهج البلاغه در آثار وی مطرح می شود و نظر به اینکه سید رضی نیز ابواب نهج البلاغه را سال ها بعد از تاریخ تالیف کتاب های مذکور گردآوری کرده، شبهه احتمال خطای شریف رضی در تشخیص و تفکیک جملات نهج البلاغه، کلیله و دمنه، الادب الصغیر و الادب الکبیر قابل طرح است،

کلیدواژه ها:

نهج البلاغه ، ابن مقفع ، کلیله و دمنه ، الادب الصغیر ، الادب الکبیر