بازی های دیجیتال و تاثیر آن بر سلامت روان کودکان و نوجوانان در ایران

استفاده از بازی های دیجیتال در میان کودکان و نوجوانان ایرانی در دهه اخیر به دلیل گسترش فناوری و دسترسی آسان به گوشی های هوشمند و اینترنت، افزایش چشمگیری داشته است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر بازی های دیجیتال بر سلامت روان کودکان و نوجوانان ایرانی (۲ تا ۱۸ سال) و شناسایی عوامل مرتبط با آن، به روش مرور سیستماتیک انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، پایگاه های داده معتبر داخلی و بین المللی شامل SID، Magiran، PubMed، و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه های ترکیبی مانند "بازی دیجیتال"، "سلامت روان"، "کودکان و نوجوانان"، "افسردگی"، "اضطراب"، و "ایران" مورد جستجو قرار گرفتند. معیارهای ورود به مطالعه شامل انتشار مقالات بین سال های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳، تمرکز بر جمعیت ایرانی، و بررسی پیامدهای سلامت روان بود. در نهایت، از میان ۲۵۰ مقاله اولیه، ۱۵ مطالعه واجد شرایط انتخاب و تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که میانگین زمان سپری شده برای بازی های دیجیتال در نوجوانان ایرانی حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت در هفته است. افزایش زمان بازی با علائم افسردگی (OR=۱.۴۵)؛ ۹۵% CI: ۱.۱۲-۱.۸۸)، اضطراب (OR=۱.۶۷؛ ۹۵% CI: ۱.۲۳-۲.۱۱)، و اختلال وسواس فکری-عملی (OCD) (OR=۱.۳۲؛ ۹۵% CI: ۱.۰۵-۱.۵۹) ارتباط معناداری داشت. همچنین، استفاده بیش از حد از بازی ها با کاهش عملکرد تحصیلی (β=-۰.۳۴؛ p<۰.۰۱)، اختلال در خواب (OR=۱.۸۹؛ ۹۵% CI: ۱.۴۵-۲.۳۳)، و افزایش پرخاشگری (β=۰.۲۸؛ (p<۰.۰۵) همراه بود. تفاوت های جنسیتی نیز مشاهده شد؛ به طوری که پسران زمان بیشتری را به بازی اختصاص می دادند، اما دختران در معرض خطر بالاتری برای ابتلا به علائم اضطراب ناشی از بازی بودند.علاوه بر این، مطالعات به نقش تعدیل کننده عوامل خانوادگی و اجتماعی مانند نظارت والدین و مشارکت در فعالیت های گروهی اشاره کردند. کودکانی که در محیطی با نظارت مناسب و تشویق به فعالیت های بدنی و اجتماعی رشد می کردند، کمتر تحت تاثیر اثرات منفی بازی ها قرار می گرفتند. این مطالعه بر ضرورت تدوین برنامه های آموزشی برای والدین و معلمان، ایجاد سیاست های نظارتی بر محتوای بازی ها، و ترویج سبک زندگی متعادل تاکید دارد. با این حال، محدودیت هایی مانند عدم امکان استنباط علیتی و تنوع روش های اندازه گیری در مطالعات مورد بررسی، نیاز به پژوهش های طولی مدت آینده را پررنگ می سازد..

کلیدواژه ها:

سلامت روان ، کودکان و نوجوانان ، بازی های دیجیتال ، افسردگی ، اضطراب ، ایران.