مبانی فقهی فرهنگ سازی عبادی، اجتماعی و سیاسی «احسان»

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 134

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CJLS-1-2_004

تاریخ نمایه سازی: 22 اردیبهشت 1404

چکیده مقاله:

«احسان» به عنوان یکی از مفاهیم محوری در قرآن، با ویژگی هایی نظیر تقوا، صبر، استقامت و جهاد پیوندی عمیق دارد. این ویژگی ها به عنوان ارکان اصلی احسان، نقشی اساسی در تقویت و توسعه فرهنگ ایثار، گذشت و مسئولیت پذیری در جوامع اسلامی ایفا می کنند. در این پژوهش، به بررسی مبانی فقهی فرهنگ سازی عبادی، اجتماعی و سیاسی «احسان» پرداخته می شود. با تکیه بر آیات قرآن کریم و روایات مرتبط با دوره صدر اسلام، تلاش شده است تا نقش «احسان» در شکل دهی به فرهنگ اسلامی تبیین گردد. طبق یافته های تحقیق در بخش عبادی، «احسان» موجب تعمیق ارتباط فرد با خداوند شده و باعث می شود که اعمال عبادی با نیتی خالصانه تر و معنویت بیشتری انجام شوند. این امر نه تنها به ارتقاء فردی کمک می نماید، بلکه در کل جامعه نیز به افزایش تقوا و معنویت منجر می شود. در زمینه فرهنگ سازی اجتماعی، احسان در تقویت عدالت، همبستگی و همدلی میان افراد جامعه تاثیر قابل توجهی دارد. این ویژگی ها باعث کاهش تضادها و ایجاد هماهنگی بیشتر در جامعه می شود. در حوزه سیاست، «احسان» به عنوان معیاری برای گسترش عدالت اجتماعی و مسئولیت پذیری در حکومت اسلامی مطرح می شود. «احسان» می تواند به عنوان یک الگوی جامع، به ساختن جامعه ای بر پایه عدالت، معنویت و تعاملات اجتماعی سالم کمک کند. این مفهوم در عصر حاضر، به عنوان راه حلی برای چالش های فرهنگی و اجتماعی و الگویی موثر برای ایجاد تغییرات مثبت در جامعه معرفی می شود و می تواند به تحقق جامعه ای متعادل و پایدار بر اساس ارزش های اسلامی کمک کند.

نویسندگان

میثم شعیب

نویسنده مسئول، دانش آموخته دکتری، فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

علی عبداله زاده

استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابن ابیالحدید، عبد الحمید بن هبه الله.(۱۴۰۴). شرح نهج ...
  • ابن منظور، محمد بن مکرم.(۱۴۱۴). لسان العرب، ۱۵جلد، بیروت، دار الفکر ...
  • تجری، علی اصغر.(۱۳۸۶). بررسی مفهوم احسان و محسنین در قرآن ...
  • جونی، جمیل حسن.( ۱۴۳۷ق). القرآن بین العربیه و العربیه، بیروت، ...
  • حسبالله، علی.( ۱۳۹۶) اصول التشریع الاسلامی، قاهره، دار المعارف ...
  • حسینی خامنه ای، سید علی.(۱۳۹۲). طرح کلی اندیشه اسلامی در ...
  • (امام) خمینی، سید روح الله.(۱۳۸۸). شرح چهل حدیث، تهران، موسسه ...
  • رهنمایی، احمد.(۱۳۹۷). «ارزششناسی از منظر علامه طباطبایی با تکیه بر ...
  • زائری، قاسم.(۱۳۸۷). بررسی خط مشی فرهنگی پیامبر اسلام(ص) در دوره ...
  • شاکر، محمدکاظم.(۱۳۸۲). مبانی و روش های تفسیری، قم، مرکز جهانی ...
  • صدر، سید موسی.(۱۳۸۷). «پژوهش های موضوعی: قرآن و شیوه اصلاح ...
  • طباطبایی، سید محمدحسین.(۱۴۱۷). المیزان فی تفسیر القرآن، قم، دفتر انتشارات ...
  • طوسی، محمد بن حسن.(۱۴۲۷). التبیان فی تفسیر القرآن، ۱۰جلد، بیروت، ...
  • عابدینی، محمدرضا.(۱۴۰۰). آداب انس با قرآن، قم، معارف ...
  • قمی، علی بن ابراهیم.( ۱۴۰۴). تفسیر قمی، تهران، دار الکتب ...
  • لسانی فشارکی، محمدعلی و غلامی، مهدی.(۱۳۹۰). آموزش زبان قرآن، قم، ...
  • مهدوی کنی، محمدرضا.( ۱۳۹۵). تفسیر موضوعی قرآن کریم، چیستی و ...
  • مهدوی کنی، محمدرضا .(۱۳۹۳). سیاست اخلاقی و اخلاق سیاسی. گردآوری ...
  • نیلساز، نصرت، حاجی خانی، علی و جلیلیان، سعید.(۱۳۹۴). «معناشناسی زبان ...
  • همتی، محمدعلی و شیروانی شیری، علی.( ۱۴۰۱). مفهوم قرآنی احسان ...
  • نمایش کامل مراجع