الگوی مطلوب شبکه های اجتماعی و پیام رسان موبایلی برای توسعه اینترنت افراد (IOP) درایران

در عصر تحولات شتابان فناوری اطلاعات و ارتباطات، شبکه های اجتماعی و پیام رسان های موبایلی نقش مهمی در بازتعریف الگوهای ارتباطی و اجتماعی ایفا می کنند. یکی از مفاهیم نوظهور در این حوزه، «اینترنت افراد» (IOP) است که با اتصال گسترده کاربران، امکاناتی نوین برای تعامل، تولید محتوا، مشارکت مدنی و توسعه خرد جمعی فراهم می سازد. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگویی مطلوب از شبکه های اجتماعی و پیام رسان های موبایلی برای توسعه IOP در ایران انجام شده است. این مطالعه با رویکردی ترکیبی (کیفی - کمی) طراحی شده و در دو مرحله به اجرا درآمده است. در مرحله کیفی، با بهره گیری از روش نظریه داده بنیاد، 12 مصاحبه نیمه ساخت یافته با متخصصان حوزه ارتباطات، مدیران و کارشناسان مرتبط با فناوری اطلاعات، پژوهشگران رسانه و سیاست گذاران انجام گرفت و تحلیل داده ها تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. در مرحله کمی، جامعه آماری شامل کاربران شبکه های اجتماعی در ایران بود که از طریق نمونه گیری هدفمند و در دسترس، داده های لازم توسط پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد. یافته ها نشان می دهد که شبکه های اجتماعی و پیام رسان های موبایلی ضمن برخورداری از ظرفیت هایی چون تسهیل تعاملات آنلاین، ارتقای مشارکت اجتماعی و تسریع جریان اطلاعات، با چالش هایی از جمله ضعف در تولید محتوای بومی، تهدیدهای امنیتی و گسترش اطلاعات نادرست نیز مواجه اند. الگوی پیشنهادی در این پژوهش مبتنی بر ایجاد توازن میان فرصت ها و تهدیدها، و تاکید بر حکمرانی سایبری کارآمد، ارتقای سواد رسانه ای کاربران و حمایت از پیام رسان های بومی توسعه یافته است. این پژوهش می تواند به سیاست گذاران، طراحان پلتفرم های ارتباطی و کاربران در جهت بهره برداری مطلوب تر از ظرفیت های شبکه های اجتماعی در بستر اینترنت افراد یاری رساند.

کلیدواژه ها:

الگوی مطلوب ، شبکه اجتماعی ، پیام رسان موبایلی ، اینترنت افراد.