تغییر رویکردهای آمریکا در خاورمیانه: پایان حضور یا بازتعریف استراتژی؟

سیاست خارجی ایالات متحده در خاورمیانه طی دهه های اخیر با تحولات بنیادینی مواجه شده است. از دوران جنگ سرد و ملاحظات ژئوپلیتیکی مربوط به مهار اتحاد جماهیر شوروی تا رویکردهای مداخله جویانه پس از حملات ۱۱ سپتامبر، راهبرد آمریکا پیوسته میان حفظ منافع راهبردی، تضمین امنیت انرژی، مقابله با تروریسم و ترویج ارزش های لیبرال دموکراسی در نوسان بوده است. مقاله حاضر با نگاهی تحلیلی، تحولات کلان سیاست خارجی آمریکا در منطقه را از منظر تاریخی، ساختاری و بازیگران بررسی کرده و به چالش های نوین ناشی از رقابت قدرت های جهانی نظیر چین و روسیه، ظهور نظم چندقطبی و تغییر رفتار بازیگران منطقه ای چون ایران، عربستان و ترکیه می پردازد. همچنین، راهبرد «اول آمریکا» در دوران ترامپ و بازتعریف نسبی آن در دولت بایدن مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته های مقاله نشان می دهند که ایالات متحده در حال حرکت از یک حضور فیزیکی و نظامی گسترده به سمت الگویی منعطف تر و مبتنی بر دیپلماسی هوشمند، مشارکت منطقه ای و تعدیل مداخلات است. با این حال، تداوم نفوذ آمریکا در منطقه مستلزم بازاندیشی در اهداف راهبردی و تطبیق با نظم ژئوپلیتیکی در حال ظهور است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ایالات متحده ، خاورمیانه ، راهبرد «اول آمریکا» ، رقابت چین و روسیه ، دیپلماسی هوشمند