مدل سازی پایگاه داده مکانی کاداستر زراعی (مطالعه موردی روستای امامه استان تهران)

مدیریت حق آبه کشاورزی یکی از چالش های مهم در مناطق روستایی است که تاثیر مستقیمی بر بهره وری کشاورزی، کاهش تنش های اجتماعی و پایداری منابع آبی دارد. این پژوهش با هدف طراحی یک مدل مفهومی پایگاه داده برای مدیریت حق آبه کشاورزی در روستای امامه، واقع در شهرستان شمیرانات استان تهران، انجام شد. در مرحله نخست، نیازسنجی جامعی از کشاورزان محلی صورت گرفت تا چالش ها و نیازهای واقعی آنان در زمینه تخصیص و مدیریت آب مشخص شود. داده های جمع آوری شده نشان داد که روش های سنتی توزیع آب به دلیل نبود ثبت دقیق اطلاعات و عدم شفافیت در تخصیص، باعث ایجاد اختلافات و کاهش بهره وری کشاورزی شده است. برای رفع این مشکلات، یک مدل مفهومی و مدل موجودیت-رابطه (ER) شامل موجودیت هایی نظیر کشاورز، زمین کشاورزی، حق آبه و منابع آب طراحی گردید. سپس پایگاه داده حق آبه کشاورزی با استفاده از PostgreSQL پیاده سازی شد که علاوه بر ذخیره اطلاعات ساختاریافته، امکان پردازش داده های مکانی را با بهره گیری از PostGIS فراهم می کند. این سیستم توانسته است با افزایش شفافیت و عدالت در تخصیص منابع آبی، بهره وری کشاورزی را بهبود بخشد و تنش های اجتماعی ناشی از توزیع ناعادلانه آب را کاهش دهد. همچنین، ثبت اطلاعات دقیق درباره منابع آبی، سهم بندی زمین های کشاورزی و تخصیص آب، امکان پایش مستمر و مدیریت بهینه در شرایط کم آبی را فراهم کرده است. اعتبارسنجی مدل با مشارکت کشاورزان محلی و کارشناسان حوزه کشاورزی و آب نشان داد که این سیستم قابلیت اجرایی بالایی دارد و می تواند به عنوان ابزاری موثر برای مدیریت پایدار منابع آبی در مناطق مشابه مورد استفاده قرار گیرد. نتایج این پژوهش بر ضرورت ترکیب دانش بومی و فناوری های نوین برای دستیابی به راه حل های پایدار در مدیریت منابع آب تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت منابع آب ، حق آبه کشاورزی ، مناطق روستایی ، مدل مفهومی ، کشاورزی پایدار