بررسی ارتباط دید افقی، فراوانی رخدادهای گردوخاک و غلظت PM۱۰‎ در ایلام (۲۰۲۰-۲۰۱۰)

به منظور بررسی گردوخاک در ایلام که به دلیل مجاورت با کشور عراق و استان خوزستان در معرض توفان های گردوخاک فرامرزی و محلی است،داده های همدیدی و PM۱۰‎ در دوره ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ تهیه شد. تعداد روزهای همراه با گردوخاک در بازه موردنظر استخراج شد. به منظور بررسی بیشتر تصاویر سنجنده MODIS ، برون داد مدل HYSPLIT و داده های ERA۵‎ نیز مورداستفاده قرار گرفتند. نتایج نشان داد کمترین دید افقی گزارش شده در ایلام با ۴۰۰ متر و بیشترین غلظت PM۱۰‎ با ۲۹۴۵ میکروگرم بر مترمکعب در دوره سرد سال ثبت شده اند. در ایلام در سال ۲۰۱۸ بیشترین تعداد رویداد گردوخاک با بیشترین کاهش دید افقی رخ داده است. بیشترین فراوانی گردوخاک در ماه مه و شدیدترین گردوخاک ها در ماه فوریه گزارش شده اند. ضریب همبستگی بین دید افقی و غلظت PM۱۰‎ در رویدادهای گردوخاک از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ ، ۴۳/۰- به دست آمد که بیان گر رابطه غیرخطی و تاثیر دیگر عوامل در رابطه بین آن دو می باشد. در سال های با فراوانی بیشتر گردوخاک مانند ۲۰۱۶ و ۲۰۱۸ بیشترین همبستگی بین غلظت PM۱۰‎ و دید افقی به دست آمد درحالی که در سال های با تعداد رویداد گردوخاک کمتر این رابطه معنی دار نبود. در دوره سرد سال به ویژه در سال ۲۰۱۷ بادهای غرب و شمال غرب گردوخاک را از بیابان های عراق و بادهای جنوب و جنوب شرق، گردوخاک های داخلی را از خوزستان به سوی ایلام انتقال داده اند.

کلیدواژه ها:

گردوخاک ، ایلام ، دید افقی ، PM۱۰‎ ، مدل HYSPLIT