مدل جوانه زنی بذر سرونقره ای (Cupressus arizonica) در پاسخ به تنش های دمایی و خشکی

در یک جنگل کاری اصولی انتخاب گونه ی مناسب و سازگار با شرایط محیط، با توان زنده مانی بالا و رشد مطلوب از اهمیت ویژه ای برخوردار است. لازمه ی این انتخاب اصولی پیش بینی الگوهای جوانه زنی بذر است که از آن می توان به مدل زمان- رطوبت- دمایی جوانه زنی بذر اشاره کرد. در این تحقیق الگوی رفتاری جوانه زنی بذر سرونقره ای  در چهار تکرار ۵۰ بذری داخل پتری دیش های ۱۱ سانتی متری و در دستگاه انکوباتور با اعمال پنج سطح تنش خشکی (صفر، ۵/۰-، ۱-، ۵/۱-، ۲- مگاپاسکال) و دمایی (۱۰، ۱۵، ۲۰، ۲۵، ۳۰ درجه سانتی گراد) بررسی شد. در این آزمایش دمای بهینه (To) و دمای پایه ی مورد نیاز جوانه زنی (Tb)، مقدار ثابت رطوبت-زمانی (θH) و مقدار زمانی-رطوبت-دمایی (θHT) اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که دمای بهینه و پایه لازم برای جوانه زنی به ترتیب برابر با ۵/۰ ±۲۳/۱۹ و ۰/۰±۵۴/۶ درجه سانتی گراد است. مقدار ثابت رطوبت- زمانی برای این گونه ۱۱/۰±۲۹/۰ می باشد. طبق نتایج به دست آمده عامل دما و پتانسیل آبی به صورت مستقل و هم زمان بر میانگین زمان جوانه زنی و درصد جوانه زنی بذر این گونه اثر می گذارد. مقدار زمان- رطوبت- دمایی با توجه به معادله ی θHT=[(Ψ-Ψb(g))(T-Tb)]tg تعیین شد که میزان آن برابر با ۳/۱۲۶ مگاپاسکال درجه سانتی گراد روز (MPa°C.d) با ضریب تبیین ۸۷/۰ به دست آمد. در نهایت کارایی مدل رطوبت-دمایی برای این گونه تایید شد.

کلیدواژه ها:

Water stress ، Germination ، Temperature ، Cupressus arizonica ، Hydrothermal time ، تنش خشکی ، جوانه زنی ، دما ، زمانی- رطوبت- دمایی ، سرونقره ای