بررسی پارامتر خلاقیت و نوآوری در سازمان ها و مدارس

عملا به جز معدودی از اندیشمندان کسی نمی داند خلاقیت چیست و چه معنایی دارد.در فارسی «خلاقیت» به معنای ابداع، نوآوری، ایجاد و آفرینندگی به کار می رود. در این موقعیت، فرد با ترکیب کردن، یک پدیده نو می سازد. همانند هوش، توانایی خلاقیت نیز در افراد مختلف متفاوت است .خلاقیت یک درصد فکر بکر است و ۹۹ درصد زحمت ؛ یعنی خلاقیت گاهی تا یک درصد کافی است؛ ولی برای رسیدن به مرحله ارزیابی، بسط، گسترش و تعمیم، ۹۹ درصد زحمت لازم است .خلاقیت زمانی بگونه ای جدی در عرصه ی روانشناسی مطرح شد که گیلفورد در ۱۹۶۱ در ضمن مطالعه ی هوش، دریافت که یک نوع تفکر به نام « واگرا » در فعالیت های ذهنی وجود دارد که فرایندی غیرمنطقی است و در موقعیت های تازه و مبهم بروز می کند و پاسخ های متعددی را به وجود می آورد، در حالی که تفکر دیگری وجود دارد که «همگرا» و قیاسی است و به دنبال یافتن یک پاسخ مناسب برای مسئله است. گیلفورد و والاس، هر دو، به نکته ای اساسی اشاره دارند و آن حالت ادراک غیرمعمول و غیرمنطقی ای است که محدود به برنامه ریزی نیست ، در حالی که دیگر فرایندهای شناختی، به ویژه تفکر، حاصل برنامه ریزی و جریانی مرحله ای است. در نظامهای آموزشی تاکید عمده بر پرورش خلاقیت دانش آموزان است و معیار اساسی موفقیت این نظامها نیز در این است که چقدر افراد با فکر و خلاق تربیت میکنند و به تعبیری دیگر معلم خوب را کسی میدانند که تفکر و چگونگی استفاده از اطلاعات را به دانش آموزان یاد دهد و آنان را خلاق بار آورد خلاقیت و نوآوری امری است که وجود آن دائما در هر سازمانی احساس می شود. در واقع وجود محققان تعلیم دیده توانا با انگیزه و همچنین آزمایشگاههای تخصصی مجهز لازمه پیشرفت نوآوری و خلاقیت می باشند. خلاقیت را به کارگیری توانایی های ذهنی برای انجام یک فکر با مفهوم جدید دانسته اند که از مسایل کوچک برای انجام یک کار خاص شروع میشود و قبل از اینکه حاکی از نبوغ باشد حاصل انجام کار است. بنابراین در راستای به کارگیری فنون پرورش خلاقیت بایستی ابتدا از بارش افکار ( طوفان مغزی به عنوان بهترین ابزار استفاده کرد که در این راستا توجه به این مطلب که هیچ انتقادی نباید بر هیچ نظریه ای صورت پذیرد برای دستیابی به حداکثر نظرات تلاش گردد. حتی نظرات تکراری نیز یادداشت شود و در عین حال زمان مطلوب اجرا می بایست کوتاه باشد.

کلیدواژه ها:

خلاقیت ، نوآوری ، سازمان و مدارس ، برنامه ریزی