بررسی خرید و فروش اسپرم از منظر فقه اسلامی

این ناباروری به عنوان یکی از معضلات مهم پزشکی و اجتماعی در جوامع مدرن، با رشد فناوری های نوین همچون تلقیح مصنوعی، راه حل های جدیدی یافته است. از جمله روش های بحث برانگیز در این زمینه، استفاده از اسپرم بیگانه برای باروری است که در فقه اسلامی، چالش های متعددی ایجاد کرده است. این روش به دلیل ضرورت حفظ نسب مشروع و پیامدهای اخلاقی، اجتماعی و روانی، موضوع بررسی های گسترده فقهی و حقوقی قرار گرفته است. اصولی همچون «حفظ نسب» و «عدم اختلاط نسب» از دیدگاه فقها، به صراحت بر لزوم ارتباط شرعی میان والدین و فرزندان تاکید دارند. روایاتی نظیر «الولد للفراش و للعاهر الحجر» اساس قضاوت در این گونه موارد را تشکیل می دهند.با این حال، برخی فقهای معاصر، با استناد به قواعدی همچون قاعده اضطرار و رفع حرج، استفاده از اسپرم بیگانه را در شرایط خاص مجاز دانسته اند، به شرط آنکه مصلحت زوجین نابارور و حفظ نظم اجتماعی رعایت شود. در این میان، مسائل حقوقی و اخلاقی مرتبط با هویت فرزند، ارث و حضانت نیز از ابعاد حساس این موضوع بشمار می آید. همچنین مشکلات روانی و اجتماعی نظیر بحران هویت فرزند و احتمال تزلزل بنیان خانواده، لزوم بازنگری دقیق این مباحث را آشکار می کند.این مقاله با بررسی دیدگاه های فقهی، حقوقی و اخلاقی پیرامون استفاده از اسپرم بیگانه در تلقیح مصنوعی، تلاش دارد تا راه حل های متناسبی برای این معضل ارائه دهد و زمینه ای برای پژوهش های گسترده تر فراهم آورد.