پهنه بندی بهترین مدل های اقلیمی گزارش ششم تغییراقلیم در شبیه سازی دمای حداکثر ماهانه در ایران

با توجه به افزایش فزایندهی غلظت گازهای گلخانه ای و تاثیرات آن بر تغییرات اقلیمی، ارزیابی دقت مدلهای گردش عمومی جو (GCM) در بازتولید متغیرهای اقلیمی از اهمیت ویژهای برخوردار است. پژوهش حاضر به بررسی عملکرد ۲۳ مدل از مجموعه CMIP۶ در شبیهسازی دمای حداکثر ماهانه در ۱۳ ایستگاه سینوپتیک واقع در ایران طی دوره آماری ۰۷۹۱ تا ۴۱۰۲ اختصاص یافت. به منظور کمیسازی دقت مدل ها، از سه شاخص آماری متداول شامل تابع بازده کلینگ-گوپتا (KGE) ، ضریب تبیین (R²) ومجذور میانگین مربعات خطا (RMSE) استفاده شد. سپس، بابهکارگیری روش میانگین گیری وزنی ساده (SAW) ، مدل برتر برای هر ایستگاه تعیین گردید. نتایج حاصل نشان داد که در سطح کشور، همگنی نسبتا مناسبی در عملکرد مدلها مشاهده میشود، اگرچه عملکرد آن ها در ایستگاههای مختلف، ناهمگونی هایی را نیز نشان میدهد. با این وجود، یافته های این پژوهش حاکی از آن است که مدل های EC-Earth۳-CC و HadGEM۳-GC۳۱-MM به طور کلی عملکرد نسبتا بهتری در شبیه سازی دمای حداکثر در سطح ایران داشته اند. نکته قابل توجه آن است که در ۲۲ استان، یکی از چهار مدل EC-Earth۳-CC ، HadGEM۳-GC۳۱-MM ، CMCC-ESM۲ و MPI-ESM۱-۲-LR ، به عنوان بهترین مدل شبیه سازی دمای حداکثر ماهانه شناسایی شد. این امر، موید سازگاری و قابلیت اعتماد این مدلها در سطح منطقه ی مورد مطالعه است. با این حال، به منظور اتخاذ تصمیمات دقیق در زمینه برنامهریزی و مدیریت بهینه منابع آب و انرژی، توصیه می شود که از خروجیهای چند مدل با عملکرد مناسب به صورت تلفیقی استفاده شده و نتایج آنها به منظور کاهش عدم قطعیت ها مورد مقایسه و تحلیل قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ارزیابی عملکرد ، ایستگاههای سینوپتیک ، روش میانگین وزنی ساده ، تابع بازده کلینگ-گوپتا ، GCM