نقش ژئوپلیتیک خلیج فارس در همگرایی کشورهای ساحلی

چنانچه ژئوپلیتیک را تاثیر عوامل جغرافیایی بر سیاست و قدرت دولت ها تعریف کنیم،در این صورت خلیج فارس به عنوان یک پیکره جغرافیایی که تاثیر ویژه ای بر سیاست کشورهای پیرامونی دارد را باید یک منطقه ژئوپلیتیکی ویژه نامید. شاید خلیج فارس با ۶۲۲ هزار کیلومتر مربع وسعت، میان کشورهای پیرامون خود فاصله ایجاد کرده باشد، اما مواهب این دریای نیمه بسته در کنار اشتراکاتی که این کشورها دارند، امکان ایجاد همگرایی و وحدت را در این حوزه جغرافیایی به وجود می آورد. از جمله عواملی که پتانسیل و ظرفیت ایجاد همگرایی و وحدت در این حوزه جغرافیایی را ایجاد کرده و به نوعی سرنوشت مردمان این منطقه را به یکدیگر گره زده است؛ قلمرو جغرافیایی و ژئوپلیتیک مشترک، دین اسلام و اشتراکات مذهبی و فرهنگی، اقتصاد تک محصولی و وابسته به نفت، مسائل و بحران های زیست محیطی، صنعت توریسم و گردشگری، همکاری در زمینه مبارزه با مواد مخدر و... است. علاوه بر موارد مذکور، جهانی شدن عامل دیگر و ویژه ای است که باعث می شود دولتها حتی با وجود اختلافات بسیار، در نهایت به دلیل منافع مشترک و همچنین مدیریت بحران های مشترک و جهانی، گردهم بیایند و اختلافات را کنار بگذارند و به دنبال پیدا کردن نقاط مشترک باشند. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و اسنادی-کتابخانهای، ضمن بررسی نقش جایگاه ژئوپلیتیک خلیج فارس در معادلات منطقه ای و بینالمللی، عوامل همگرایی کشورهای ساحلی مورد بررسی قرار گرفته تا به این سوال که آیا ژئوپلتیک خلیج فارس می تواند منجر به همگرایی کشورهای ساحلی شود یا خیر، پاسخ داده شود. در نهایت پیشنهاداتی نیز جهت هموار شدن مسیر همگرایی و وحدت بیش از پیش کشورهای حوزه خلیج فارس ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

ژئوپلیتیک ، همگرایی ، خلیج فارس ، قدرت ، جغرافیا