تاثیر یک دوره مداخله ورزشی بر میزان کیفیت زندگی، عوامل خطرزای بیماری های قلبی – عروقی و برخی شاخص های التهابی در زنان با وضعیت اقتصادی - اجتماعی پایین

مقدمه و هدف:  کم تحرکی به عنوان یکی از چهار علل عمده مرگ در سراسر جهان شناخته شده است، پژوهش های مختلف نشان داده اند میزان کم تحرکی در زنان با وضعیت اقتصادی-اجتماعی پایین بالاتر از حد میانگین است. طراحی مداخلات هدفمند همراه با حمایت اجتماعی و مشاوره برای این افراد می تواند با برطرف کردن عوامل خطرزای بیماری به سلامت افراد کمک کند و به بهبود کیفیت و سبک زندگی افراد منجر شود. این پژوهش با هدف طراحی، اجرا و ارزشیابی یک مداخله ورزشی سه ماهه برای بهبود کیفیت زندگی، عوامل خطرزای بیماری قلبی-عروقی و برخی شاخص های التهابی (CRP , IL-۶) در زنان با وضعیت اقتصادی - اجتماعی پایین صورت گرفت. روش پژوهش:   ۵۳ زنان کم برخوردار از نظر وضعیت اقتصادی - اجتماعی در یکی از محله های واقع در اسلامشهر از استان تهران (سن ۷۹/۴ ±۵۰/۳۷ سال، شاخص توده بدن ۲۳/۳± ۵/۲۸) انتخاب شده و به شکل تصادفی به دو گروه کنترل (۱۷n=) و گروه تمرین (۳۶n=) تقسیم شدند. برنامه تمرینی شامل ۳۶ جلسه تمرین یک ساعته شامل تمرینات هوازی و تمرینات ترکیبی با وزن بدن به مدت ۱۲ هفته و با تواتر سه جلسه در هفته بود و گروه کنترل هم بدون فعالیت در پژوهش شرکت کردند. جامعه آماری پیش و پس از مداخله پرسشنامه وضعیت اقتصادی-اجتماعی، پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان جهانی (IPAQ)، را تکمیل کردند. همچنین پیش از شروع تمرینات از آزمودنی ها تست های آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت شامل استقامت قلبی- تنفسی ( آزمون یک مایل پیاده روی)، استقامت عضلانی (آزمون دراز و نشست به مدت یک دقیقه برای استقامت عضلانی عضلات شکم)، قدرت عضلانی (یک تکرار بیشینه اسکوات)، انعطاف پذیری (آزمون بشین و برس)، ترکیب بدنی شامل شاخص توده بدنی، دور کمر و درصد چربی بدن به عمل آمد. این آزمون ها پس از گذشت سه ماه در پس آزمون هم تکرار شدند. به منظور تجزیه وتحلیل اطلاعات، اختلاف میانگین پیش آزمون و پس آزمون هر دو گروه محاسبه و از روش تی مستقل برای مقایسه دو گروه در سطح معناداری ۰۵/۰P< استفاده شد. نتایج:  در این تحقیق، بیش از ۵۰ درصد زنان با وضعیت اقتصادی – اجتماعی پایین، فعالیت بدنی کافی نداشتند. همچنین تحلیل آماری مقایسه دو گروه داده نشان داد افزایش معناداری در میزان کیفیت زندگی و همچنین بهبود معناداری در عوامل آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت، ترکیب بدن، هموگلوبین A۱C، CRP و HDL پس از مداخله ورزشی در گروه تمرین وجود دارد (۰۵/۰P<)، ولی تفاوت معناداری در سطح IL-۶،کلسترول تام، LDL و قند خون ناشتا مشاهده نشد. نتیجه گیری:   با توجه به نتایج پژوهش، به نظر می رسد مداخله ورزشی جهت بهبود عوامل آمادگی جسمانی مرتبط با سلامت، ترکیب بدن زنان با وضعیت اقتصادی – اجتماعی پایین، موثر است. همچنین می تواند به عنوان یک روش مداخله ای سودمند به منظور افزایش کیفیت زندگی، HDL، کاهش هموگلوبین A۱C CRP,  به کار رود، اما بر سطح IL-۶ تاثیری نداشته است. مقادیر وزن و نمایه توده بدن در گروه تمرین کاهش معناداری یافت، درحالی که تغییرات بین کلسترول تام و برخی عوامل التهابی تفاوت معناداری نداشت، ازاین رو می توان گفت که مداخله ورزشی تا حدود اندکی توانسته است به بهبود عوامل خطرزای بیماری های قلبی - عروقی زنان منجر شود و درصورتی که تمرینات بدنی طولانی مدت و منظم اجرا شود، احتمالا می تواند عامل پیشگیری کننده در بروز بیماری های قلبی - عروقی زنان با وضعیت اقتصادی- اجتماعی پایین باشد.

کلیدواژه ها:

اینترلوکین ۶ ، پروتئین واکنشگر C ، تمرین ورزشی هوازی ، زنان کم برخوردار