پدیدارشناسی هویت پذیری دختران نوجوان در ارتباط با حضور در فضای مجازی

نوجوانی، دوره بازیابی خویشتن در بافت زندگی و شناخت هویت است. این برهه فرصت تجربه باورها، نقش ها، وظایف و تعهدات مختلف را برای نوجوان فراهم می کند. به نظر می رسد در دوران اخیر فضای مجازی نقشی پر رنگ در شکل گیری هویت نوجوانان دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تجارب زیسته دختران نوجوان از هویت فردی و خانوادگی متاثر از حضور در فضای مجازی با رویکردی روانشناختی در شهر کرج است. در این راستا، با استفاده از رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی، با ۱۹ نفر از دختران نوجوان سنین ۱۳ تا ۱۶ سال مصاحبه انجام پذیرفت. از تحلیل محتوای مصاحبه ها، ۳ مقوله اصلی «مناسبات هویت»، «سکوی هویت» و «سیالیت هویت» استخراج گردید. درونمایه استخراج شده از این مقولات نیز تحت عنوان «ارزش های فردی و خانوادگی متاثر از دوگانه زیست جهان واقعی و مجازی» بود؛ چرا که اشخاصی که دارای پراکندگی هویت بودند، میزان استفاده از فضای مجازی آنها، کمتر از ۴ ساعت بود و اشخاصی که در مرحله وقفه و ضبط هویت قرار داشتند، بیشتر از ۴ ساعت در شبانه روز از فضای مجازی استفاده می کردند. همچنین افراد دارای پراکندگی هویت، از فضای مجازی به مثابه ابزاری جهت پیشرفت، افزایش آگاهی و به روز کردن اطلاعات عمومی استفاده می کردند اما افرادی که وقفه هویتی داشتند، فضای مجازی را جهت درونی کردن عقاید دیگران به کار می بردند. همچنین بیشترین برنامه مورد استفاده دختران نوجوان، اپلیکیشن شاد و کمترین آن، اسنپ چت و پینترست است.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی ، دختران ، نوجوان ، هویت ، فضای مجازی