نقش استعاره های مفهومی در خلق تصاویر شاعرانه: مطالعه موردی اشعار شاملو و نادرپور

استعاره مفهومی به عنوان ابزاری شناختی در تحلیل گفتمان های ادبی، سیاسی و رسانه ای همواره مورد توجه بوده است. این پژوهش با تمرکز بر شعر معاصر ایران، به بررسی نقش استعاره مفهومی در شکل گیری استعاره ها در اشعار احمد شاملو و نادر نادرپور می پردازد. هدف اصلی این مطالعه، پاسخ به این پرسش است که آیا استعاره های مفهومی در بازنمایی مفاهیم اجتماعی، به ویژه مفاهیم مرتبط با زنان، در اشعار این دو شاعر نقش ایفا می کنند؟ یافته ها نشان می دهد که هر دو شاعر از استعاره های مفهومی برای بازتاب مفاهیم اجتماعی استفاده کرده اند، اما بسامد و عمق این استعاره ها در اشعار شاملو به طور چشمگیری بیشتر است. این امر به ویژه در بازتاب مفاهیم مرتبط با «زن» و تاثیرپذیری از فضای جنگ در اشعار شاملو مشهود است. در مقابل، استعاره های نادرپور بیشتر متاثر از نگرش های عاطفی و فردگرایانه اوست. نتایج پژوهش بیانگر آن است که عواملی همچون فضای اجتماعی حاکم، تجربه های زیسته شاعر و جهان بینی خاص او در گزینش و ساخت استعاره های مفهومی نقش دارند. به علاوه، تفاوت در میزان کاربرد استعاره های اجتماعی در اشعار این دو شاعر، بازتاب دهنده تاثیرپذیری ادبیات از بستر تاریخی-فرهنگی دوران آن هاست.

کلیدواژه ها:

استعاره مفهومی ، شعر معاصر فارسی ، احمد شاملو ، نادر نادرپور ، تصاویر شاعرانه