تجلی نور بر رنگ در آرایه های تزیینی مسجد نصیرالملک شیراز

مسجد نصیرالملک شیراز (مسجد صورتی) از بناهای خاص دوره قاجار است که به علت رنگ کاشی کاری خاص، تزیینات شیشه ای زیبا و بازی نوری که متاثر از همین رنگ کاشی و شیشه است جزء مساجد منحصر به فرد است. این مسجد از نظر معماری دارای پالنی خاص بوده و فاقد گنبد است که در ادامه روند معماری دوره زندیه ساخته شده است. در این مسجد ویژگی های خاصی از معماری دیده می شود که در ساعات مختلفی از شبانه روز ویژگی های منحصر به فرد رنگ و نور دیده می شود. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسی تاثیر نور بر رنگ در کاشی کاری های مسجد است و به نظر می رسد که وجود پنجره های ارسی و ترکیب بندی رنگی در عناصر فضایی مسجد در بیان و جذابیت اثر در دیدگاه مخاطب تاثیر داشته است. سوال مطرح شده این است که آیا رنگ و تاثیر نور در جذابیت بصری ارتباطی دارد و جایگاه نور در بیان زیبایی مسجد چگونه است. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف کاربردی است. ابزارهای تحقیق مطالعات میدانی، اسنادی، کتابخانه ای است و تجزیه و تحلیل ها به صورت کیفی صورت پذیرفته است. نتایج حاصل شده بیان می دارد که نور و رنگ در ارتباط با هویت ذاتی اثر بوده و تاثیر مستقیمی بر روی دیدگاه منظرشناختی مخاطب دارد. در این بنا رنگ های انتخاب شده در کاشی کاری مانند صورتی، زرد و آبی سبب ایجاد جلوه های بصری خاص در برابر نور خورشید شده و در ساعات خاصی از روز تحت تاثیر نور خورشید، ویژگی های کالبدی اثر دوچندان می گردد.

کلیدواژه ها:

نور ، رنگ ، آرایه تزیینی ، مسجد نصیرالملک ، دوران قاجار