بررسی سیر هندسه حکمت بنیان در معماری ایران اسلامی (دوره صفویه تا پهلوی اول)

در این مقاله با عنوان حکمت هندسه در معماری اسلامی ایران، به بررسی جایگاه حکمی هندسه در معماری ایرانی-اسلامی در دورههای صفویه تا پهلوی اول، پرداخته شده است هدف اصلی این مقاله بدین صورت است که سیر تحول مساجد شاخص دوره معماری اسلامی را مورد بررسی قرار میگیرد. در تحقیق به عمل آماده از روش تحلیلی-توصیفی استفاده شده است. هندسه در معماری اسلامی از ویژگیهای بارز است و تداعیگر وحدت، قداست و مفهوم جاودانگی در این معماری است. معماران ایرانی، با توجه به باورهای خود، هندسه را به عنوان نمایانگر ذات مقدس الهی در طبیعت و نمادی از کمال، در معماری به کار میبرند. در این پژوهش، نمودهای هندسی که جایگاه حکمی در معماری ایرانی-اسلامی دارند، شامل نقوش هندسی، نقوش اسلامی، مقرنس کاری، تقارن، تکرار و مرکزگرایی میشوند. این مقاله به تحلیق حکمت هندسه در معماری اسلامی ایران در دوره صفویه تا پهلوی اول میپردازد و نشان میدهد که چگونگی تجلی حکمت در هنر اسلامی ایران آشکار میشود. در تحقیق حاضر مساجد شاخص از دوره صفویه تا دوره پهلوی اول انتخاب و براساس مولفه های هندسه حکمت بنیان نسبت به بررسی آنها پرداخته شد و نتایج حاکی از آن است که سیر تحول هندسه حکمت بنیان از دوره صفویه تا دوره زندیه افت کرده و از دوره قاجاریه تا پهلوی اول رشد داشته است.

کلیدواژه ها:

هندسه ، حکمت ، معماری ایرانی-اسلامی ، هندسه حکمت بنیان