تبیین پیکره بندی ساختار فضایی خانه ایرانی (مطالعه موردی: خانه اسلامی سبزوار)

معماری بومی هر منطقه نشاندهنده ویژگی های فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و ... در آن جامعه است. خانه ایرانی به عنوان نمونه ای بارز از معماری بومی ایران نیز دارای ارتباط مستقیم با فرهنگ و روش زندگی مردم بوده و از این رو دارای ویژگیها و الگوهایی است که میتواند در معماری معاصر مورد استفاده قرار گیرد. در این راستا پژوهش حاضر با هدف بررسی پیکره بندی خانه ایرانی انجام شده است. روش تحقیق بصورت ترکیبی از روشهای کیفی، کمی و تفسیری -تاریخی است. داده ها به روش کتابخانه ای و میدانی جمعآوری شده است. بدینصورت که پس از بررسی مبانی نظری تحقیق، نمونه موردمطالعه -در این پژوهش، خانه اسلامی سبزوار است - انتخاب شده و به روش نحو فضا مورد تجزیهوتحلیل قرار می گیرد. بر روی این نمونه، چهار مرحله تحلیل شامل VGA ، Convex map ، Axial map ، Agent analysis انجام گردیده است. هر یک از تحلیل ها نیز دارای زیرمجموعه های اتصال ( Connectivity ) و هم پیوندی ( Integration ) است. نتایج تحلیلها حاکی از آن است که در تحلیل VGA ، میزان اتصال بصری و همپیوندی بصری و درنتیجه پتانسیل فضا برای حضور انسان و برقراری تعاملات اجتماعی در خانه اسلامی سبزوار اندک است. در تحلیل Convex map ، تعداد اتصاالت به فضا، تعداد عبور از فضا و بنابراین پتانسیل فضا برای حضور انسان در فضا و برقراری تعاملات اجتماعی مطلوب است. در تحلیل Axial map ، تعداد اتصاالت در محورهای حرکتی، تعداد عبور از محورهای حرکتی و بالتبع پتانسیل فضاهای این خانه برای حضور انسان در فضا و برقراری تعاملات اجتماعی در وضعیت مطلوبی قرار دارد. در تحلیل Agent analysis ، به لحاظ وجود تعداد مسیرهای حرکتی در داخل پالن، خانه اسلامی دارای وضعیت مطلوبی است.

کلیدواژه ها:

معماری بومی ، خانه ایرانی ، پیکره بندی ، تحلیل فضایی ، خانه اسلامی سبزوار