ارزیابی راهبرد تامین منافع ملی از طریق قیمت گذاری در قرارداد فروش گاز طبیعی ایران به ترکیه

ایران در سال ۲۰۲۰ دومین دارنده ذخایر بزرگ گاز و سومین تولیدکننده بزرگ گاز دنیا بوده است. نقش گاز طبیعی در نقشه ۱۰۰ سال آینده انرژی دنیا غیرقابل انکار است. ایران ترجیح داده است به مفاد اولیه قرارداد خود با کشور ترکیه از لحاظ قیمت و حجم پایبند بماند. در این مقاله سعی شده است ضمن شناسایی عوامل ایجاد اختلاف قیمت گاز بین ایران و ترکیه و ارائه راه حل های قراردادی و تجاری زمینه های بروز اختلاف قرارداد را به در راستای منافع و امنیت ملی حداقل رسانده و با استفاده از تئوری بازی ها و مدل آقای استاکلبرگ شاخص قیمت بازاری گاز در ترکیه را برای حداکثر سازی منافع ملی محاسبه نماید. ضمن اینکه با بهینه یابی حجم و قیمت صادرات گاز ایران در ترکیه از نظر اقتصادی نیز این قرارداد ارزیابی شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که با اتخاذ روش عقد قراردادهای کوتاه مدت، مذاکره در مورد بند بازبینی قیمت و یا اتخاذ روش تعیین قیمت گاز ایران به صورت رقابتی یا هاب محور و یا استفاده از ترکیبی ازاین روش ها زمینه بروز اختلافات قیمتی به حداقل خواهد رسید. در سناریوهای مختلف در نیمه دوم اجرای قرارداد عایدی ایران می توانست تا ۹٫۴ میلیارد دلار بیشتر باشد. امکان تمدید قرارداد فروش گاز به ترکیه برای ایران کم است.

کلیدواژه ها:

گاز طبیعی ، منافع ملی ، قیمت گذاری گاز ، بازار گاز ترکیه