راهبردهای ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران در حوزه دریای خزر

دریای خزر دارای ظرفیت­های بسیاری در زمینه­های ارتباطی، انرژی، تجارت، حمل و نقل ترکیبی، صنایع شیلات، گردشگری، کشتی­سازی و نظامی است. جمهوری اسلامی ایران می­تواند ارزش­ها و مزیت­های مورد نظر خود را در این فضای جغرافیایی با توسعه تعاملات همه­جانبه و روابط بین­الملل شکل دهد و براساس آن­ها، جایگاه ژئوپلیتیکی خود را ارتقا بخشد. زیرا اقتدار و پیشرفت کشور، تابع جایگاه ژئوپلیتیکی و استفاده از ظرفیت­ها و منابع ارزشمند و خدادادی است. پژوهش حاضر برآن است با شناسایی و تعیین عوامل ژئوپلیتیکی موثر بر تدوین راهبردهای ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی در ابعاد شش گانه، طبیعی، انسانی، اقتصادی، سیاست داخلی، سیاست بین المللی و نظامی در قالب نقش­های چهارگانه قوت، ضعف، فرصت و تهدید، ضمن ارائه پاسخ به سوالات تحقیق، راهبردهای ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران در حوزه دریای خزر را ارائه نماید. نوع تحقیق کاربردی، روش تحقیق توصیفی تحلیلی و رویکرد تحقیق آمیخته است. روش­های گردآوری داده­ها در این تحقیق کتابخانه­ای و میدانی(مصاحبه و پرسشنامه) است. برای پاسخ به سوالات تحقیق از نرم­افزارهای EXEL، SPSS و تکنیک SWOT و همچنین از روش آماری آزمون t-student استفاده شده است. براساس یافته­های تحقیق، راهبردهای «تقویت فرهنگ دریاگرایی، اقتصاد دریامحور، توسعه صنعت ترانزیت دریایی و گردشگری، تسهیل در روابط پایدار، کارآفرینی و اشتغال­زایی مبتنی بر توسعه همه­جانبه سواحل، تقویت دیپلماسی اقتصادی- سیاسی، توسعه پایدار حمل و نقل دریایی، به­کارگیری نیروی انسانی متعهد، با دانش و کارآمد، پایش و پویش راهبردی در حوزه دریا و تامین منافع ملی در سازمان شانگهای» بر ارتقاء جایگاه ژئوپلیتیکی ج.ا.ایران در حوزه دریای خزر اثرگذار هستند.

کلیدواژه ها:

جایگاه ژئوپلیتیکی ، جمهوری اسلامی ایران ، دریای خزر