تحلیل بینامتنی-کهن الگوی رویارویی پدر و پسر در داستان چمدان و نمایشنامه ی قصه های در گوشی

رویارویی پدر و پسر از جمله مفاهیم اسطوره ای است که در بین فرهنگ های ادبی مختلف جایگاهی کهن و ریشه در ناخودآگاه جمعی انسان ها دارد. بزرگ علوی و امیررضا کوهستانی دو نویسنده ی ایرانی هستند که به این مهم در نخستین آثار خویش نظر داشته اند. این پژوهش به شیوه ی توصیفی-تحلیلی به مقایسه ی موتیف و کهن الگوی رویارویی پدر و پسر در داستان کوتاه چمدان (۱۳۱۳) و نمایشنامه ی قصه های در گوشی (۱۳۹۶) می پردازد. پژوهشگران با نگاهی به نظریه عقده ی اودیپ فروید دیدگاه های موجود در این داستان ها را از منظر رابطه ی پدر و پسر مورد بررسی بینامتنی قرار می دهند و به تحلیل تطبیقی آن ها در مکتب آمریکایی می پردازند. در مقاله ی حاضر تلاش شده است تا برهم نمایی های ذهنی علوی و کوهستانی را که در اشتراکات مضامین داستان چمدان و نمایشنامه قصه های در گوشی آشکار شده اند تحلیل گردد. هر دو اثر منتخب کهن الگوی تقابل و رویارویی پدر و پسر را، که وامدار ادبیات اسطوره ای-حماسی است، بعنوان زیرساخت خود قرار داده اند. پژوهشگران داستان چمدان را متنی میانی برای گذار کهن الگویی به نمایشنامه ی قصه های در گوشی در نظر گرفته اند و اذعان می دارند اساس این دو اثر، با وجود تفاوت مدیومی (رسانه ای)، عقده ی اودیپ/پدر می باشد که تاثیر مستقیم بر پردازش شخصیت های داستانی و نمایشی گذاشته است.

کلیدواژه ها:

عقده ی اودیپ ، عقده ی پدر ، داستان چمدان ، نمایشنامه ی قصه های در گوشی ، بزرگ علوی ، امیررضا کوهستانی