بررسی تاثیر بازی درمانی در بهبود مهارت های اجتماعی کودکان استثنایی

در جهان پیچیده و در حال تحول امروز، مهارت های اجتماعی به عنوان یکی از بنیادی ترین عناصر رشد همه جانبه انسان ها به شمار می رود. این مهارت ها شامل توانایی برقراری ارتباط موثر، همدلی، همکاری، درک احساسات دیگران، حل تعارض و کنترل هیجانات است که نقش مهمی در کیفیت زندگی فردی و اجتماعی ایفا می کند. کودکان در سال های ابتدایی زندگی، بیشترین ظرفیت را برای یادگیری این مهارت ها دارند و محیط آموزشی، خانواده، و تعاملات اجتماعی روزمره نقش بسزایی در پرورش این توانمندی ها ایفا می کنند. با این حال، کودکان استثنایی به دلیل تفاوت ها و نیازهای ویژه ای که دارند، در یادگیری و به کارگیری مهارت های اجتماعی با چالش های بیشتری روبه رو هستند. این چالش ها ممکن است ناشی از مشکلات ذهنی، جسمی، رفتاری یا هیجانی آنان باشد که فرایند رشد اجتماعی شان را کند کرده یا مختل می سازد. در این میان، بازی به عنوان یکی از طبیعی ترین و موثرترین روش های یادگیری در دوران کودکی، جایگاه ویژه ای در رشد مهارت های شناختی، عاطفی و اجتماعی دارد. کودکان از طریق بازی نه تنها دنیای پیرامون خود را کشف می کنند، بلکه می آموزند چگونه با دیگران تعامل داشته باشند، نقش های اجتماعی را بیاموزند، احساسات خود را بروز دهند و مشکلات خود را حل کنند. بازی درمانی، به عنوان شاخه ای تخصصی از درمان های مبتنی بر بازی، در سال های اخیر توجه بسیاری از روان شناسان، مشاوران و معلمان را به خود جلب کرده است. در این رویکرد، بازی به عنوان زبان طبیعی کودک مورد استفاده قرار می گیرد تا بتوان احساسات، افکار، ترس ها و نگرانی های او را شناسایی، اصلاح یا هدایت کرد. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی تاثیر بازی درمانی در بهبود مهارت های اجتماعی کودکان استثنایی شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که استفاده از تکنیک های بازی درمانی در محیط های آموزشی و درمانی، به ویژه برای کودکان دارای اختلالات رشدی، اوتیسم، کم توانی ذهنی، اختلالات یادگیری، نقص توجه-بیش فعالی و سایر نیازهای ویژه، تاثیر بسزایی در بهبود مهارت های ارتباطی، خودتنظیمی هیجانی و افزایش حس پذیرش اجتماعی دارد.

کلیدواژه ها:

بازی ، استثنایی ، مهارت اجتماعی ، دانش آموزان ، یادگیری