مقام حضرت علی(ع) در تصاویر کتب چاپ سنگی

از شاخصه های مهم هنر اسلامی ایران پیوند آن با باورها و اعتقاداتی است که ریشه در مکتب تشیع دارد. در قلب این مکتب فکری شیعی، حضرت علی(ع) به عنوان رهبر و نمونه ی انسان کامل و آرمانی دارای جایگاه بی بدیلی می باشد. چند وجهی بودن و عظمت شخصیت ایشان و ارادت مردم به وی جلوه های گوناگونی در فرهنگ، ادبیات و هنر این سرزمین داشته است. یکی از زمینه های بروز این علاقه و باورها در دوران قاجار، کتب مصور چاپ سنگی بود که در ادامه سنت کتاب‎آرایی ایران و در نتیجه ملهم و متاثر از متون ادبی رواج یافت. از آنجا که بیشترین تصاویر چاپ سنگی مربوط به حضرت علی(ع)، در کتب ادبیات عامه ی مذهبی وجود دارد لذا این مقاله برآن است تا با بررسی مقام حضرت در ادبیات عامه و چگونگی بازتاب آن در تصاویر چاپ سنگی به این سوالات پاسخ گوید: مضامین مهم تصویرشده به شیوه ی چاپ سنگی پیرامون حضرت کدامند؟ جایگاه حضرت علی(ع) در ادبیات عامه، باورها و اعتقادات مردم چه بازتابی در هنر تصویرسازی چاپ سنگی با محوریت حضرت علی(ع) داشته است؟ روش انجام تحقیق توصیفی- تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و اسنادی است. از آنجا که حضرت علی(ع) به عنوان تکیه گاه، عامل اتحاد و وفاق مردم بوده است، تلاش هنرمندان در ایجاد تصاویر ایشان در جهت نمایش قدرت اعجاز و شجاعت ایشان بوده است، لذا مضامین حماسی اهمیت مضاعفی می یابند.

کلیدواژه ها:

حضرت علی(ع) ، ادبیات عامه ی مذهبی ، مضامین مذهبی ، تصاویر چاپ سنگی.