بررسی ارتباط استعاره های فرهنگی اسامی گل ها در زبان ترکی تبریز و عناصر تزئینی خانه های سنتی شهر تبریز

معماری و زبان نمودهای فرهنگی هستند و برهمکنش دارند. مفهوم سازی های فرهنگی دربردارنده جهان بینی، اندیشه و احساسات افراد هستند. زبانشناسی فرهنگی رویکردی است که به بررسی فرهنگ، زبان و مفهوم سازی های فرهنگی می پردازد. مفهوم سازی های فرهنگی دربردارنده جهان بینی، اندیشه و احساسات افراد هستند. استعاره های فرهنگی صورتی از مفهوم سازی فرهنگی را در حوزه های مختلفی به نام حوزه مبدا و حوزه مقصد شامل می شوند. این پژوهش با هدف یافتن الگوهای زبانی در بطن عناصر تزئینی در پی پاسخ به این سوال است که استعاره های فرهنگی گویشوران زبان ترکی آذری از اسامی گل ها چگونه در عناصر تزئینی خانه های سنتی شهر تبریز نمود یافته اند؟ بر این اساس استعاره های فرهنگی ۹ واژه از اسامی گل های بنفشه، لاله، محمدی، میخک، نرگس، سنبل، پیچک، یاس و همچنین گل و بلبل، در زبان ترکی گویش تبریز، با رویکرد زبان شناسی فرهنگی به روش توصیفی- تحلیلی بررسی گردید و برای درک این لغت ها در بافت، به متون اصطلاحات، ضرب المثل ها، بایاتی ها و فولکلور ترکی آذربایجانی مراجعه و کاربرد آن ها مورد مداقه قرار گرفت. سپس هر کدام از مولفه های زبانی به روش تفسیری-تحلیلی در عناصر تزئینی معماری ۵ خانه سنتی مربوط به اوایل تا اواسط دوران قاجار در قسمت های مختلف محدوده سکونتی شهر تبریز (خانه امیرنظام، خانه بهنام، خانه حریری، خانه سرخه ای و خانه سلماسی) بررسی شدند. یافته های پژوهش بیانگر آن است که گویشوران زبان ترکی با تشبیه انسان، رفتارهای او و دیگر مفاهیم انتزاعی به گل ها، آنها را در معانی استعاری به کار برده و در قالب عناصر تزئینی در خانه های سنتی خویش به کار می برده اند.

کلیدواژه ها:

زبان شناسی ، استعاره های فرهنگی ، معماری ، خانه های سنتی تبریز