مطالعه تحلیلی درخت واق در دوره تیموری و ایلخانی (مطالعه موردی: نگاره اسکندر و درخت سخنگو)

درخت واق یکی از مهم ترین نقش مایه های هنر ایران است که در نگارگری نمود بسیاری دارد. نقش مذکور در نگاره اسکندر و درخت سخنگو که جزو نگاره های مهم و ارزشمند شاهنامه محسوب می شود، تصویر شده و مطالعه و بررسی ویژگی های بصری آن به منظور شناخت بخشی از تاریخ نگارگری ایران ضرورت می نماید. هدف تحقیق حاضر تحلیل و بررسی نگاره اسکندر و درخت سخنگو در شاهنامه دموت و شاهنامه ابراهیم سلطان متعلق به دوره های ایلخانی و تیموری است. بنابراین در پی پاسخ به این سوال اساسی که وجوه تفاوت و تشابه ویژگی های بصری درخت سخنگو در دو نگاره اسکندر و درخت سخنگو متعلق به دوره ایلخانی و تیموری کدام است؟ اطلاعات از طریق منابع کتابخانه ای و اینترنتی گردآوری شده و با روش توصیفی-تحلیلی به سرانجام رسیده و یافته های تحقیق حاکی از آن است که علیرغم تشابهاتی در وجود عناصری همچون سر انسان و جانوران، تفاوت هایی در نحوه ترسیم آن ها و دیگر عناصر بصری اعم از فرم تنه، شاخه، برگ و ... مشهود است. به طوری که درخت واق در نگاره دوره ایلخانی از ریشه و دو تنه درهم تنیده، شاخه های منحنی، برگ های متراکم، سر زن و مرد و حیوانات و درخت واق دوره تیموری از یک تنه و شاخه های مستقیم، برگ های کم، سر زن، حیوانات و جانوران اسطوره ای تشکیل یافته است.

کلیدواژه ها:

نگارگری ایلخانی ، نگارگری تیموری ، نگاره اسکندر و درخت سخنگو ، درخت واق.