طراحی و روانسنجی مقیاس سلامت اخلاقی با تاکید بر منابع اسلامی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی مقیاسی جهت سنجش سلامت اخلاقی برمبنای متون اسلامی با توجه به تعاریف موجود در قرآن، روایات و کتب اخلاق انجام شده است. روش ها: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-روش ­شناختی است. جامعه آماری شامل کلیه کاربران ۱۷ تا ۶۲ ساله شبکه های مجازی با حداقل تحصیلات سیکل بود که در بازه زمانی آذرماه ۱۴۰۲ به لینک مقیاس طراحی شده دسترسی داشتند. منبع اصلی طراحی مقیاس، قرآن کریم، احادیث و روایات بوده است که بر این اساس ۴۶۰ گویه در ۴۱ عامل طراحی شد. روایی محتوایی گویه ­ها در دو بخش کیفی (۶ متخصص) و کمی (۹ متخصص)، و روایی صوری در دو بخش کیفی (۴ متخصص) و کمی (۳۰ نفر از نمونه معرف جامعه پژوهش) مورد بررسی قرار گرفت. جهت بررسی روایی سازه (از نوع تحلیل عاملی اکتشافی)، ۸۰۰ نفر  از کاربران، به صورت دردسترس به گویه­ های طراحی شده پاسخ دادند. پایایی مقیاس طراحی ­شده، به دو روش دو نیمه­ کردن و آلفای کرونباخ مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها: طبق نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، عامل­ های تقوی (۱۴ گویه) و مسئولیت­ پذیری (۳ گویه) استخراج گردید که به ترتیب ۴۷/۱۱ درصد و ۷/۲۷ درصد واریانس سلامت اخلاقی را تبیین نمودند. همچنین، مجموع عوامل استخراج شده، ۵۴/۳۸ درصد واریانس سلامت اخلاقی را تبیین نمودند. همسانی درونی مقیاس برحسب ضریب آلفای کرونباخ برای کل گویه­ ها (۰/۹۳)، و برای هریک از مولفه ­های تقوی و مسئولیت­ پذیری به ترتیب ۰/۹۳ و ۰/۶۶ به دست آمد. نتیجه گیری: براساس نتایج به دست آمده، مقیاس سلامت اخلاقی، ابزاری معتبر و مناسب برای سنجش در نمونه ایرانی است.

کلیدواژه ها:

Scale ، Design ، Psychometrics ، Moral Health ، مقیاس ، طراحی ، روانسنجی ، سلامت اخلاقی