طبل حلبی در شهر موسیقیدان های سپید (تحلیل بینامتنی رمان شهر موسیقیدان های سپید اثر بختیار علی و رمان طبل حلبی اثر گونتر گراس بر اساس نظریه ژراژ ژنت)

بینامتنیت یکی از اصطلاحات رایج در نظریه های ادبی و زبان شناسی معاصر است، در نظریه بینامتنیت این اصل استوار است که متن نظامی بسنده و مستقل نیست، بلکه در پیوند با دیگر متن هاست. از بین نظریه پردازان، ژراژ ژنت نظریه بینامتنیت را به کمال خود رساند و روابط میان متنی را با تمام تغییرات آن مورد بررسی قرار داد و آن را ترامتنیت نامید. بینامتنیتی که ژنت مطرح کرد به سه دسته حضور آشکار، پنهان و ضمنی یک متن در متن دیگر تقسیم می شود، بر اساس نظریه بینامتنیت، ادبیات به کلیتی جهانی تبدیل می شود که اجزای آن از انسجامی یگانه برخوردارند. خواندن طبل حلبی اثر گونتر گراس و شهر موسیقیدان های سپید اثر بختیار علی و تامل بر جزئیات هر دو متن و آشنایی با رویکرد بینامتنیت ما را به این نتیجه رهنمون می سازد که طبل حلبی (متن۱) در شهر موسیقیدان های سپید (متن۲) حضور دارد و این حضور طبق تقسیم بندی های ژنت از نوع ضمنی است، ایدئولوژی مسلط بر هر دو داستان و توجه به مسئله جنگ بیش از هر چیز، در روابط میان این دو متن به چشم می خورد. علاوه بر موضوع داستان، پردازش شخصیت، زاویه دید، و درون مایه از دیگر مواردی است که سبب ارتباط میان این دو متن شده است. رمان طبل حلبی با تاثیری که بر ذهن و ضمیر بختیار علی گذاشته و درونی شدن آن سبب شده است که این اثر در شهر موسیقیدان های سپید او به گونه ای تازه پدیدار شود و هم حضوری و سایه روشن طبل حلبی را می توان در شهر موسیقیدان های سپید مشاهده کرد.

کلیدواژه ها:

بینامتنیت ، ترامتنیت ، شهر موسیقیدان های سپید ، طبل حلبی