بازنمایی طبقه متوسط جدید (بورژوازی جدید) در سه فیلم منتخب سینمای دهه نود ایران

تغییر و تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی سالیان اخیر سبب تغییر آرایش در طبقات اجتماعی جامعه شده است. هدف این مقاله چگونگی بازنمایی طبقه متوسط شهری در سینمای دهه نود است. طبقه در این پژوهش بر مبنای تعریف بوردیو، ترکیبی از سرمایه های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عادت واره های افرادی که دارای زیرشاخه نیز هستند در نظر گرفته شده است. بازنمایی این طبقه در سینمای دهه نود با رویکرد برساخت گرایی هال در خصوص بازنمایی، تحلیل شده است. از میان فیلم های دهه نود سینمای ایران، سه فیلم "مهمونی کامی" (۱۳۹۲)، "مادر قلب اتمی" (۱۳۹۳) و "خرگیوش" (۱۳۹۵) که بازنمای شاخه خاصی از طبقه متوسط بوده اند، انتخاب شده اند. این فیلم ها با روش نشانه شناسی انتقادی جان فیسک در سه سطح رمزگان واقعیت اجتماعی، رمزگان بازنمودی و رمزگان ایدئولوژیک بررسی شده اند. یافته ها نشان می دهد، این سه فیلم شاخه ای از طبقه متوسط با نام "خرده بورژوازی" جدید را بازنمایی می کنند که با ترکیب انواع سرمایه و عادت واره هایشان، سبک زندگی مشابهی را نمایندگی می کنند. الگوهای فرهنگی طبقاتی مشترکی که بر مبنای مصرف نشانه ها استوار است. عادت واره هایی که پایه اخلاقی آن بر لذت استوار شده است. مشخصه این سبک زندگی فقدان اصول هدایت گر واحد در زمینه مصرف است. نوعی همه چیزخوارگی فرهنگی در زمینه مصرف نشانه ها در آن آشکار است.

کلیدواژه ها:

طبقه اجتماعی ، بازنمایی ، نشانه شناسی ، جان فیسک ، سینما