تحلیل تاریخی استراتژی های امام سجاد(ع) در احیای تشیع پس از واقعه عاشورا بر اساس نظریه پخش

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 130

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JHRU-16-2_002

تاریخ نمایه سازی: 1 اردیبهشت 1404

چکیده مقاله:

تشیع پس از واقعه عاشورا دچار بحران حیاتی شد. خفقان، ترس، انزوا و تقیه، اصلی ترین نشانگان این بحران حیاتی بودند. تمرکز پژوهش حاضر بر مقوله استراتژی های امام سجاد (ع) در احیای تشیع پس از واقعه عاشورا است (مسئله). پژوهش حاضر به این پرسش می پردازد که استراتژی های امام سجاد (ع) برای احیای تشیع پس از واقعه عاشورا چگونه تحلیل می شود؟ (سوال). به نظر می رسد امام سجاد (ع) براساس مولفه های نظریه پخش یعنی مقصد پخش (محیط پذیرا و ناپذیرا؛ موانع سیاسی و فرهنگی)، مسیرهای پخش (پخش جابه جایی، پخش سرایتی و پخش سلسله مراتبی) و زمان پخش، با به کارگیری ابزارهای مختلف مانند علاقه مردم به خاندان پیامبر(ص)، محیط عاطفی ایجاد شده پس از رخداد عاشورا محیط ناپذیرا را تغییر داده و با کم اثرکردن عناصر آن محیط مانند خفقان اموی و اقدامات آنان و ناکارآمد کردن اقدامات عالمان طرفدار اموی، با کادرسازی و زیارت، موضوع پخش یعنی تشیع را پس از واقعه عاشورا احیا کرد (فرضیه). از این رو، اقدامات امام (ع) را براساس نظریه پخش در چگونگی احیای تشیع پس از واقعه عاشورا تبیین می کند. در این پژوهش بر پایه روش تاریخی (روش) گزاره های تاریخی فعالیت های امام سجاد (ع) را در احیای تشیع تحلیل و اقداماتی همچون: کادرسازی، افشاگری بر امویان و بیدارسازی مردم پس از واقعه کربلا، رد عقیده جبر، تبیین اصل اساسی امامت و تبیین مسائل و انحراف زدایی از طریق دعا و مناجات تبیین می شود (یافته ‎ها).

کلیدواژه ها:

استراتژی های امام سجاد(ع) ، احیای تشیع ، واقعه عاشورا ، نظریه پخش ، عصر اموی

نویسندگان

حمید رضا مطهری

دانشیار پژوهشکده تاریخ و سیره اهل بیت(ع)، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران

محمود بختیاری

دانش آموخته دکتری رشته تاریخ اسلام، دانشگاه باقرالعلوم(ع)، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • ابن ابی الحدید (بی تا). شرح نهج البلاغه (محمد بن ...
  • ابن اعثم (۱۴۱۱ق). الفتوح (تحقیق علی شیری). دار الاضواء ...
  • ابن شعبه، حسن بن علی (۱۳۶۲). تحف العقول عن آن ...
  • ابن شهر آشوب (۱۳۷۹ق). المناقب. علامه ...
  • ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله (بی تا). جامع البیان العلم ...
  • اربلی (۱۴۲۱ق). کشف الغمه فی معرفه الائمه. رضی ...
  • اصبهانی، ابونعیم احمد بن عبدالله (۱۴۰۷ق). حلیه الاولیاء و طبقات ...
  • امام سجاد (ع) (۱۴۱۸ق). الصحیفه السجادیه. الهادی ...
  • برزگر، ابراهیم (۱۳۸۶). مطالعات میان رشته ای در ایران. انتشارات ...
  • پانوف، میشل، و پرن، میشل (۱۳۶۸). فرهنگ مردم شناسی. ویس ...
  • پیشوائی، مهدی (۱۳۸۰). سیره پیشوایان. موسسه امام صادق (ع) ...
  • ثقفی، ابراهیم بن محمد (۱۴۱۰ق). الغارات. دارالکتاب ...
  • حسینی جلالی، سید محمدرضا (۱۴۱۸ق). جهاد الامام السجاد (ع). دارالحدیث ...
  • حسینی زاده خضرآباد، سیدعلی (۱۴۰۲). مدرسه کلامی مدینه از آغاز ...
  • خامنه ای، سیدعلی (۱۳۶۱). پژوهشی در زندگی امام سجاد (ع). ...
  • خوارزمی، موفق بن احمد (۱۴۲۳ق). مقتل الحسین (ع). انوار الهدی ...
  • رفیع پور، فرامرز (۱۳۹۴). توسعه و تضاد. شرکت سهامی انتشار ...
  • رنجبر، محسن (۱۳۸۶). نقش امام سجاد (ع) در رهبری شیعه. ...
  • زرگری نژاد، غلامحسین (۱۳۷۸). تاریخ صدر اسلام. سمت ...
  • سعیدی، مهدی (۱۳۹۲). مردم سالاری دینی از منظر حضرت آیت ...
  • سید ابن طاوس (۱۳۴۸). اللهوف علی قتلی الطفوف. جهان ...
  • سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر (بی تا). تاریخ الخلفا ...
  • شهیدی، سید جعفر (۱۳۸۰). زندگی علی بن الحسین(ع). دفتر نشر ...
  • صدوق (۱۳۹۵ق). کمال الدین وتمام النعمه. اسلامیه ...
  • طبرسی، احمد بن علی (۱۴۰۳ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج. مرتضی ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۴۱۷ق). اعلام الوری باعلام الهدی. آل ...
  • طبری، عماد الدین حسن بن علی (۱۳۸۳). کامل بهائی. مرتضوی ...
  • عاملی، سید جعفر مرتضی (۱۴۱۴ق). دراسات وبحوث فی التاریخ والاسلام. ...
  • قرشی، باقر شریف (۱۴۰۹ق). حیاه الامام زین العابدین(ع). دارالاضواء ...
  • کاظمی، اسدالله بن اسماعیل (بی تا). کشف القناع عن وجوه ...
  • کشی، محمد بن عمر (۱۳۴۸). رجال الکشی (اختیار معرفه الرجال). ...
  • مجلسی، محمدباقر (۱۳۶۳). بحارالانوار الجامعه لدرراخبارالائمه الاطهار. اسلامیه ...
  • المسعودی، ابوالحسن علی بن الحسین بن علی (۱۴۰۹ق). مروج الذهب ...
  • مفید (۱۴۱۳ق.الف). الاختصاص. کنگره شیخ مفید ...
  • مفید (۱۴۱۳ق.ب). الارشاد فی معرفه حجج الله علی العباد. کنگره ...
  • موسوی مقرم، عبد الرزاق (۱۳۷۴). زندگانی امام زین العابدین(ع) (حبیب ...
  • میرزایی، عباس (۱۳۹۹). خوانشی بر روابط تاریخی عبدالملک با امام ...
  • https://www.sh isihistory.ir/article_۱۸۷۲۰۴.htmlمیرزایی، عباس (۱۴۰۱). پیگیری سیری تاریخی از تعامل یا ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۱۰۸/jhr.۲۰۲۱.۱۲۸۵۰۶.۲۱۹۰یعقوبی، ابن واضح (بی تا). تاریخ الیعقوبی. دار صادر ...
  • ReferencesAl-Masodi, A. H. A. (۱۹۸۸). Moruj al-Dhahab and Al-Jawhar mines ...
  • Ameli, S. J. M. (۱۹۹۳). Studies and Research in History ...
  • Arbali (۲۰۰۰). Kashf al-Ghamma fi ma’rifat al-A’imam. Razi. [In Arabic] ...
  • Asbahani, A. N. A. (۱۹۸۶). Hilyat al-Awliya wa Tabaqat al-Asfiyya. ...
  • Barzegar, I. (۲۰۰۷). Interdisciplinary Studies in Iran. Allameh Tabataba’i University ...
  • Haggett, P. (۱۹۸۳). Geography: A Modern Synthesis. Harper & Row ...
  • Hosseini Jalali, S. M. R. (۱۹۹۷). Jihad al-Imam al-Sajjad (AS). ...
  • Hosseinizadeh Khezrabad, S. A. (۱۹۸۱). Madrasah al-Kalam al-Madinah from the ...
  • Ibn A’tham (۱۹۹۰). Al-Futuh (A. Shiri’s, research). Dar al-Adwaa. [In ...
  • Ibn Abdul-Barr, Y. A. (n.d.). Jame’ al-Bayan al-Ilm wa fadlah ...
  • Ibn Abi al-Hadid (n.d.). Explanation of Nahjul al-Balagha Library of ...
  • Ibn Shahr Ashub (۱۹۵۹). Al-Manaqib. Allamah. [In Arabic] ...
  • Ibn Shu’bah, H. A. (۱۹۸۴). Tuhf al-‘Uqol about the Messenger ...
  • Imam Sajjad (AS) (۱۹۹۷). Al-Sahifa al-Sajjadiyah. Al-Hadi. [In Arabic] ...
  • Jordan, T. G. (۱۹۸۶). Lester Rowntree, The Human Mosaic, Thematic ...
  • Kashi, M. O. (۱۹۲۹). Rijal al-Kashi (the option of knowing ...
  • Kazemi, A. I. (n.d.). Discovering persuasion about the aspects of ...
  • Khamenei, S. A. (۱۹۴۲). A study in the life of ...
  • Khwarizmi, M. A. (۲۰۰۲). Maqtal al-Hussein (AS). Anwar al-Huda. [In ...
  • Majlisi, M. B. (۱۹۴۳). Bihar al-Anwar al-Jama'a Ledar-e-Akhbar al-Imam al-Athar. ...
  • Mirzaei, A. (۲۰۱۹). A reading on the historical relations of ...
  • Mirzaei, A. (۲۰۲۳). Pursuing a historical course of interaction or ...
  • Mofid (۱۹۹۲a). Al-Irshad in the knowledge of Hajj Allah Ali ...
  • Mofid (۱۹۹۲b). Specialization. Sheikh Mufid Congress. [In Arabic] ...
  • Mousavi Muqaram, A. R. (۱۹۵۴). The life of Imam Zain ...
  • Panoff, M., & Pern, M. (۱۹۸۹). Anthropology. Weiss. [In Persian] ...
  • Pishwa’i, M. (۲۰۰۱). Seerah of the Leaders. Imam Sadiq (AS) ...
  • Qurashi, B. Sh. (۱۹۸۸). The life of Imam Zayn al-Abidin ...
  • Rafipour, F. (۲۰۰۵). Development and Conflict. Joint-Stock Publishing Company. [In ...
  • Ranjbar, M. (۱۹۶۶). The Role of Imam Sajjad (AS) in ...
  • Saduq (۱۹۷۵). Kamal al-Din and Tamam al-Naama. Islam. [In Arabic] ...
  • Saeidi, M. (۲۰۱۳). Religious Democracy from the Perspective of Ayatollah ...
  • Sayyid Ibn Tawus (۱۹۲۹). Allahuf Ali Qatuli Al-Tafuf. Jahan. [In ...
  • Shahidi, S. J. (۱۹۶۰). Life of Ali bin Al-Hussein (AS). ...
  • Suyuti, A. R. (n.d.). History of the Caliphs (I. Saleh, ...
  • Tabari, I. H. (۱۹۶۳). Kamil Baha'i. Murtazawi. [In Arabic] ...
  • Tabarsi, A. A. (۱۹۸۲). Protest against the People of Al-Lajaj. ...
  • Tabarsi, F. H. (۱۹۹۶). The Science of Guidance with the ...
  • Thaqafi, I. M. (۱۹۸۹). Al-Gharat. Dar al-Kitab. [In Arabic] ...
  • The Holy Quran ...
  • Yaqubi, I. J. (n.d.). History of Yaqubi. Dar Sadr. [In ...
  • Zargarinejad, Gh. H. (۱۹۵۸). History of Early Islam. Samt. [In ...
  • نمایش کامل مراجع