پژوهشی برنقش و رنگ و شیوه بافت گلیم استان لرستان

یکی از هنرهای سنتی، گلیم بافی است که ریشه و قدمتی هم پا یا کهن تر از قالی دارد و بی مناسبت نیست که ایران را خاستگاه بافت قالی و گلیم بدانیم. به هرحال گلیم بافی در آغاز در میان ایلات و قبایل چادرنشین که کار اصلی آنها دامداری بوده، پدیدار شده است. مردم لرستان از ساکنان اولیه ایران هستند که آثار بی شماری را در مقاطع مختلف زمانی از خود به جای گذاشته اند. در استان لرستان یکی از چشم نوازترین دست بافته های لری، گلیم می باشد. گلیم لرستان با نقوشی الهام گرفته شده از فرهنگ و آداب و رسوم هر منطقه و ذهن خلاق بافنده آن، از الیافی حیوانی و یا نباتی بر روی دارهایی عمودی و افقی بافته می شود و همین نقش، طرح و الیاف بکار رفته در بافت آن است که روش تولید و بافت را تعیین می کند. در استان لرستان گلیم بافی بیشتر از فرش بافی شهرت دارد. در این استان تنها عشایر نیستند که به این کار مشغول اند بلکه روستاییان و اهالی شهرهایی مانند: الشتر، خرم آباد، الیگودرز، کوهدشت و نورآباد و... نیز به بافت گلیم می پردازند. در این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی که به شیوه ی کتابخانه ای و میدانی صورت گرفته است، به بررسی نقش و رنگ و شیوه بافت گلیم استان لرستان پرداخته شده است. هدف از این پژوهش تحلیل و بررسی کردن نقش و رنگ و شیوه ی بافت گلیم استان لرستان جهت استفاده سازمان های درگیر در صنعت گلیم می باشد و ابتدا از مراحل بافت گلیم از جمله پشم چینی، ریسندگی و رنگرزی و...، شیوه ی بافت گلیم که شامل: ساده بافی، برجسته بافی و ورنی می باشد. سپس با دسته بندی کردن و مفهوم نقوش و طرح های بافته شده به چهار گروه: حیوانی، گیاهی، هندسی و انسانی و سپس رنگ های بکار رفته در گلیم لرستان از جمله: قرمز روناسی، آبی نیلی، سورمه ای، زرد ارغوانی، سبز یشمی و سفیدنخودی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

گلیم ، لرستان ، نقش ، رنگ ، شیوه بافت