مطالعه تاثیر کمپوست دامی تلفیق شده با کودهای شیمیایی بر آبشویی نیترات و عملکرد دانه تحت تناوب کلزا-سویا-گندم در خاک های شنی

برای بهبود کیفیت آب و کارایی استفاده از نیتروژن در خاک های شنی، نیاز به راهبردهای جدید می باشد. هدف از این مطالعه تعیین مقدار آبشویی نیترات تحت روش های متداول و تلفیقی تغذیه گیاهان کلزا و گندم بود. آزمایش در قالب طرح پایه بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تیمارهای کوددهی شامل، اوره (CF)؛ اوره + زئولیت (CF-Z)؛ اوره + کمپوست دامی (IF)؛ اوره + کمپوست دامی + زئولیت (IF-Z) و شاهد (CK)، بود. بیشترین نفوذ عمقی آب بعد از آبیاری و در ماه های آبان و اردیبهشت اتفاق افتاد. میانگین مقدار آبشویی سالانه نیترات برای تیمارهای کوددهی CF، CF-Z، IF، IF-Z و CK به ترتیب برابر ۶۴/۵۳، ۲۱/۴۱، ۱۶/۳۳، ۵۹/۲۵ و ۲۳/۹ کیلوگرم در هکتار بود. بیشترین ضریب آبشویی نیترات برای تیمار CF (۴۷ درصد) و کمترین مقدار از تیمار IF-Z (۱۰ درصد) به دست آمد. مقدار و ضریب آبشویی نیترات همبستگی مثبت و معنی داری با مقدار آب ورودی به مزرعه در هر ماه داشت. تیمار کوددهی IF-Z بالاترین عملکرد دانه کلزا (۵/۳۶۶۱ کیلوگرم در هکتار) و گندم (۹/۴۰۵۸ کیلوگرم در هکتار) را تولید کرد. نتایج نشان داد، استفاده از کود دامی و زئولیت روشی مناسب برای کاهش کاربرد کودهای شیمیایی و بهبود پایداری در سیستم های کشاورزی می باشد.

کلیدواژه ها:

زئولیت ، ضریب آبشویی ، کشاورزی پایدار ، کوددهی تلفیقی