ارزیابی ترکیب کودهای آلی و شیمیایی بر صفات رشد، عملکرد و اجزای عملکرد ارقام برنج در مدیریت فشرده کشت

به­ منظور بررسی اثرات کودهای آلی و شیمیایی بر صفات رشدی، عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم برنج در سیستم مدیریت فشرده کشت، آزمایشی به­ صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز ترویج و توسعه تکنولوژی هراز در شهرستان محمودآباد استان مازندران در سال های ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ انجام شد. عامل اصلی شامل کود شیمیایی و کود آلی (۱۰۰% کود شیمیایی، ۵۰% کود شیمیایی+ ۵۰% کود مرغی، ۱۰۰% کود مرغی، ۱۰۰% کود گاوی، ۵۰% کود گاوی+ ۵۰% کود شیمیایی) و عامل فرعی شامل ارقام برنج فجر (اصلاح ­شده) و هاشمی (محلی) بود. در هر دو رقم، حداکثر شاخص سطح برگ در تیمار کود شیمیایی + کود مرغی به­ ترتیب ۵۶/۴ و ۹۵/۳ و بیشترین نسبت سطح برگ در رقم فجر و هاشمی، به­ ترتیب، در تیمار کود شیمیایی (۹۸۰/۰ و ۷۸۱/۰ گرم بر متر مربع) و ترکیب کود شیمیایی+ کود مرغی (۸۹۲/۰ و ۷۵۱/۰ گرم بر متر مربع) مشاهده شد. ارتفاع بوته در تیمار کود مرغی+کود شیمیایی نسبت به کود شیمیایی در رقم فجر ۲۶/۴ درصد کاهش یافت و نیز تعداد پنجه و تعداد خوشه در متر مربع یکسان بود، اما در رقم هاشمی ارتفاع بوته و تعداد خوشه به­ ترتیب ۹۹/۲ و ۹۹/۶ بود. درصد کاهش و تعداد پنجه و وزن هزار دانه به ­ترتیب ۷۶/۵ و ۳۶/۳ درصد افزایش یافت. بیشترین افزایش عملکرد دانه متعلق به تیمار کود مرغی+ شیمیایی در رقم فجر بود که نسبت به تیمار کود شیمیایی تنها، ۲/۴ درصد افزایش یافت؛ درحالی­که در رقم هاشمی بالاترین عملکرد دانه در تیمار کود شیمیایی بود. در ارقام فجر و هاشمی، بالاترین وزن خشک بوته با کاربرد کود مرغی+شیمیایی مشاهده شد که نسبت به تیمار کود شیمیایی به­ ترتیب ۵۶/۳ و ۴۸/۴ درصد افزایش داشته است. به نظر می رسد در سیستم فشرده کشت، استفاده از ترکیب کود شیمیایی و کود مرغی راهکار مناسبی برای پایداری تولید محصول برنج و کاهش مصرف کود شیمیایی می باشد. با­توجه­ به عملکرد دانه، کاربرد کودهای آلی در رقم فجر در مقایسه با رقم هاشمی اثر بیشتری داشت.

کلیدواژه ها:

شاخص سطح برگ ، کود آلی ، کود مرغی ، وزن خشک بوته ، رقم فجر