بررسی پیشران های تاب آوری بهره برداران شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود در مقابل کم آبی با استفاده از راهبرد معیشت پایدار

استان گیلان از قطب های تولیدکننده برنج در ایران است که عمده آب آبیاری شالیزار های این استان از طریق شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود تامین می شود. کاهش آورد رودخانه سفیدرود به استان گیلان و مدیریت نامناسب منابع آب سبب تشدید کم آبی در طول دوره زراعی شده است. این پژوهش با هدف شناسایی و الویت بندی پیشران های اثرگذار بر تاب آوری بهره برداران شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود در مقابل کم آبی با استفاده از شاخص های به کار رفته در پژوهش های مرتبط و نظر نخبگان نمونه طراحی شد. راهبرد مدنظر در طراحی درخت تصمیم معیشت پایدار است. این درخت تصمیم جامع شامل پنج معیار، ۱۷ زیرمعیار، ۵۵ زیرزیرمعیار و ۷۸ زیرزیرزیرمعیار است. ابزار پژوهش پرسشنامه مقایسه زوجی است که توسط ۱۵ نفر از خبرگان نمونه تکمیل شد و با استفاده از فرآیند سلسله مراتبی خاکستری و نرم افزار اکسل داده های جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که سرمایه طبیعی با وزن نسبی ۴۱.۹۱ درصد مهم ترین پیشران تاب آوری بهره برداران شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود در مقابل کم آبی است. سرمایه های مالی، فیزیکی، انسانی و اجتماعی به ترتیب در رتبه های دوم تا پنجم قرار گرفتند. زیرمعیارهای مقدار آب قابل استفاده برای آبیاری، کمبود منابع آب، و درک شالیکاران از کم آبی در آینده، به ترتیب با وزن های نسبی ۳۶.۶۷، ۳۳.۱۱ و ۳۱.۱۸ درصد به عنوان شاخص های بسیار تاثیرگذار بر تاب آوری شالیکاران در مقابل کم آبی ذیل سرمایه طبیعی شناسایی شدند.

کلیدواژه ها:

کم آبی ، فرآیند سلسله مراتبی خاکستری ، مقایسه زوجی ، خبرگان ، تاب آوری