مقایسه عملکرد و ارزش تغذیه ای علوفه شش لاین کینوا (Chenopodium quinoa Willd) در مراحل مختلف برداشت در شرایط آبیاری با آب شور

سابقه و هدف: استان خراسان رضوی یکی از قطب های اصلی پرورش دام های اهلی بوده که در حال حاضر با کمبود علوفه حجیم مواجه و منابع آب وخاک آن نیز در حال شور شدن می باشد. هدف اصلی از اجرای این آزمایش انتخاب لاین های برتر با تولید بیشتر و ویژگی های مناسب و بررسی امکان توسعه کشت ارقام کینوای علوفه ای سازگار با شرایط آب وهوایی منطقه مورد مطالعه می باشد.مواد و روش ها: این پژوهش در سال زراعی ۱۴۰۲-۱۴۰۱ در مزرعه تحقیقات شوری دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. آزمایش به‎صورت کرت های خردشده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. تعداد شش لاین برتر کینوا حاصل از آزمایشات ارزیابی کینوای علوفه ای مرکز ملی تحقیقات شوری یزد شامل لاین های (یک)NSRCQF۱ ، (دو) NSRCQF۳، (سه) NSRCQF۵، (چهار) NSRCQF۷، (پنج) NSRCQF۸ و (شش) NSRCQF۱۱ در کرت های اصلی و سه مرحله برداشت شامل آغاز گلدهی، پایان گلدهی و مرحله خمیری دانه در کرت های فرعی قرار داده شدند. برداشت علوفه به صورت تصادفی از هر کرت در سطح یک مترمربع انجام و صفات؛ وزن تر، وزن خشک بوته، درصد ماده خشک، وزن برگ، وزن ساقه، نسبت وزن برگ به ساقه، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی و خنثی، خاکستر، پروتئین خام و عملکرد علوفه تر اندازه گیری شد.یافته ها: نتایج نشان داد که برداشت در مرحله پایان گلدهی و خمیری دانه بالاترین عملکرد علوفه را داشت که از نظر آماری معنی دار بود؛ برداشت در مرحله آغاز گلدهی بهترین کیفیت علوفه را از نظر میزان پروتئین خام (۸۹/۱۶درصد) تولید کرد که از نظر آماری نسبت به سایر مراحل رشد تفاوت معنی دار در سطح احتمال پنج درصد نشان داد. همچنین در بین شش لاین مورد بررسی، لاین NSRCQF۳ در تولید علوفه و لاین NSRCQF۱۱ در محتوای پروتئین علوفه، برتری نشان دادند. بیشترین عملکرد علوفه تازه در مرحله خمیری دانه (۲۹ تن در هکتار) به دست آمد. بیشترین نسبت برگ به ساقه از برداشت در مرحله آغاز گلدهی (۵۰ درصد) و کمترین نسبت از برداشت در مرحله خمیری شدن دانه (۳۹ درصد) به دست آمد.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که زمان برداشت تاثیر چشمگیری بر عملکرد کمی و کیفی علوفه کینوا دارد. برداشت در مرحله خمیری دانه با عملکرد بالای علوفه و برداشت در مرحله گلدهی با حداکثر محتوای پروتئین خام (۱۶.۸۹ درصد) از جمله یافته های کلیدی بود که بیانگر اهمیت انتخاب زمان مناسب برداشت است. همچنین در بین شش لاین مورد بررسی، لاین NSRCQF۳ در تولید علوفه و لاین NSRCQF۱۱ در محتوای پروتئین علوفه برتری نشان دادند. بر اساس این نتایج، کینوا می تواند به عنوان یک گیاه علوفه ای متحمل در مناطق شور و خشک مورد استفاده قرار گیرد هر چند تحقیقات در این زمینه هنوز در ابتدای راه است و نیاز به مطالعات گسترده ای در این زمینه می باشد.

کلیدواژه ها:

"ارقام برتر کینوا" ، "الیاف نامحلول در شوینده اسیدی" ، "الیاف نامحلول در شوینده خنثی" ، "پروتئین خام" ، "مرحله گلدهی"