ارتباط شمول مالی مبتنی بر فین-تک با ریسک پذیری بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

شمول مالی به معنی گسترش دسترسی طیف بیشتری از مشتریان، نواحی جغرافیایی و بخش­های صنعتی به خدمات مختلف حوزه بانکی است، اگرچه ادبیات پژوهشی حول این موضوع رو به توسعه است، اما یافته­ها در خصوص ارتباط شمول مالی مبتنی بر فین تک و ریسک­پذیری بانک­ها بسیار محدود است. در کشور ما نیز بانک مرکزی ایران از مدت­ها قبل تا کنون با ارائه بسته­های سیاست­گذاری به دنبال توسعه فین­تک در بانک­های ایرانی است.. با توجه به ادبیات پژوهشی فرضیه اصلی پژوهش حاضر این است که درجه بالاتر شمول مالی مبتنی بر فین­تک به کاهش ریسک­پذیری بانک­ها کمک می­کند. جامعه تحقیق را بانک­های درج شده در بازار سرمایه ایران طی دوره زمانی ۱۳۹۰-۱۴۰۰ تشکیل می­دهد. در نهایت و با اعمال موارد فوق، نمونه پژوهش حاضر در بردارنده ۲۷۵ مشاهده سال بانک از بابت ۲۵ بانک طی یک بازه ۱۱ ساله است که جهت بررسی و آزمون فرضیه فوق بکار گرفته شده است. در پژوهش حاضر با دنباله­روی از پژوهش­هایی همچون دانیسمن و تارزای (۲۰۲۰) و خان و همکاران (۲۰۱۷) سه شاخص برای ریسک بانک در نظر گرفته شده است. این شاخص­ها عبارتند از ریسک نکول، ریسک اهرمی و ریسک پرتفوی. این سه شاخص به عنوان متغیرهای وابسته پژوهش عمل می­کنند. روش آزمون مدل ها، رگرسیون خطی چند متغیره با تنظیمات تابلویی تشکیل می­دهد. یافته­ های پژوهش حاضر نشان داد که ارتقاء شمول مالی مبتنی بر فین­تک باعث کاهش ریسک نکول بانک­های نمونه شده است. یافته­های فرضیه فرعی دوم نیز دلالت بر آن دارد که شمول بیشتر مبتنی بر فین تک از ارتباطی معکوس با ریسک اهرمی بانک­ها برخودار است؛ بنابراین با توجه به یافته­های فوق فرضیه پژوهش تایید می­شود. با توجه به این یافته می­توان ارتقاء زیرساخت­های فین­تک را راهکاری جهت کاهش ریسک اهرمی شبکه بانکی (به عنوان یکی از ریسک­های اصلی تهدید کننده ثبات آنها) در نظر گرفت.

کلیدواژه ها:

شمول مالی ، فین تک ، ثبات بانک ، ریسک های بانکی