حکمروایی خوب؛ ابزاری برای توسعه پایدار مناطق حفاظت شده (مطالعه موردی: منطقه حفاظت شده اشترانکوه لرستان)

طی سالهای اخیر، عوامل متعددی باعث ناپایداری مناطق حفاظت شده در کشور شدهاند که از آن جمله میتوان به مواردی نظیر دخالت نهادهای مختلف در اداره این مناطق، گردشگری بیرویه، چرای غیراصولی، تخریب زیستگاهها و غیره اشاره کرد. منطقه حفاظت شده اشترانکوه از جمله مناطق یاد شده است که به دلیل فقدان نظارت کافی، کارایی پایین پروژههای محلی، عدم برنامهریزی دقیق برای حفاظت از عرصههای طبیعی، مشکلات اقتصادی و معیشتی جوامع محلی، بهرهبرداری از معادن، ضعف مشارکت اجتماعات محلی و نظایر این با ناپایداری در ابعاد مختلف مواجه است. در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با بهرهگیری از رویکرد حکمروایی خوب به تحقق توسعه پایدار منطقه حفاظت شده اشترانکوه کمک گردد. روش پژوهش مبتنی بر روش علی است. در گردآوری دادهها از شیوههای اسنادی و پیمایشی استفاده شده است. به این منظور برای جمعآوری دادههای مورد نیاز پژوهش از پرسشنامه استفاده شده است. پایایی دادههای حاصل از پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ انجام شده است. تحلیل دادهها بر اساس روش کمی (آزمونهای آماری توصیفی و استنباطی) انجام شده است. بدین منظور به بررسی میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییرات هر یک از متغیرهای پژوهش جهت بررسی تطبیقی ابعاد پژوهش پرداخته شده است. برای بررسی نرمال بودن دادهها از آزمون کولموگروف- اسمیرنوف، و جهت بررسی میزان همبستگی دادهها از آزمون دیسامرز استفاده شده است. قلمرو تحقیق، منطقه حفاظت شده اشترانکوه است که در استان لرستان واقع شده است. یافتهها نشان میدهد که وضعیت حکمروایی در محدوده مورد مطالعه بر اساس طیف لیکرت در مقیاس ضعیف و میزان پایداری در وضعیت متوسط قرار دارد. نتایج پایداری نشان دهنده وضعیت مناسب بعد اجتماعی- فرهنگی و وضعیت متوسط سایر ابعاد است. یافتههای پژوهش، حاکی از وجود یک رابطه نسبتا مستقیم بین رویکرد حکمروایی خوب و توسعه پایدار در محدوده مورد مطالعه است.

کلیدواژه ها:

پایداری ، ناپایداری ، مدیریت منابعطبیعی ، برنامهریزی ، مناطق حفاظت شده