نقش آموزش و پرورش در تحرک اجتماعی

آموزش و پرورش فراگیری زگهواره تا گور است. در هر جامعه که یافت می شود اشکال گوناگونی دارد از یادگیری براساس تجربه های زندگی تا آموزش و پرورش آموزشگاهی از اجتماعات صنعتی تا غیر صنعتی از محیط های روستایی تا شهری از گروه سنی به گروه سنی. آموزش و پرورش در ارتباط با تحرک اجتماعی دو اثر نمادین و کارکردی دارد. اثر نمادین زمانی اسدت که اطلاعات و معلومات بدرای افراد پرستیژ اجتماعی به همراه داشته باشد و افراد در جامعه از منزلت بالایی برخوردار شوند. در عین حال آموزش و پرورش می تواند اثر کارکردی نیز داشته باشد چنان چه تحصیلات علاوه بر شان منجر به شغل و درآمد نیز برای همه افراد بشود. اگر آموزش و پرورش باعث شود که افراد علاوه بر دانستن و معلومات از شغل و مزایای مادی هم برخوردار شوند، در این جهت اثر کارکردی آموزش و پرورش نمایان خواهد شد. شکی نیست که اثر نمادین آموزش و پرورش یعنی شان و منزلت اجتماعی ارزشمند و قابل تحسین است؛ اما اگر آموزش و پرورش منجر به اثر کارکردی و به تبع آن صعود به مراحل بالاتر یعنی تحرک اجتماعی نشود در این صورت در ایفای وظایف کارکردی خود ناموفق عمل کرده است. تحرک اجتماعی یکی از شاخص های مهم توسعه اجتماعی و اقتصادی در جوامع محسوب می شود و آموزش و پرورش از مهم ترین ابزارها برای ارتقای آن به شمار می رود. نظام های آموزشی کارآمد با فراهم کردن فرصت های برابر، مهارت آموزی و افزایش سرمایه انسانی، می توانند نابرابری های اجتماعی را کاهش داده و مسیر تحرک عمودی را برای گروه های محروم هموار سازند. با این حال، عوامل ساختاری مانند کیفیت پایین آموزش، توزیع نابرابر منابع آموزشی، و وجود تبعیض های جنسیتی و قومی، همچنان مانعی جدی برای تحقق کامل نقش آموزش در تحرک اجتماعی در کشورها هستند.

کلیدواژه ها:

کلیدواژگان: آموزش و پرورش ، تحرک اجتماعی ، مدرسه ، دانش آموزان ، توسعه اجتماعی