سنگ نگاری و ژئوشیمی سنگ های آتشفشانی کالک آلکالن پتاسیم بالا بوکان (استان آذربایجان غربی)

سنگ های آتشفشانی حدواسط –آندزیت و آندزیت بازالتی- فراوانی در منطقه بوکان در شمال باختر ایران رخنمون یافته اند. تجزیه عناصر اصلی و کمیاب سنگ کل نشان می دهد این سنگ ها ترکیب ساب آلکالن و سرشت کالک آلکالن پتاسیم بالا دارند. هر دو واحد ترکیبی دارای مجموعه کانی های پیروکسن، آمفیبول و فلدسپار پلاژیوکلاز با بافت های پورفیری و گلومروپورفیری هستند. الگوهای عناصر نادر خاکی و چند عنصری بهنجار شده این واحدها نشان می دهد سنگ های مورد مطالعه غنی شدگی از LILE و LREE  و تهی شدگی از HFSE  مانند  Nb, Ti, Ta دارند که با ویژگی های ژئوشیمیایی ماگماهای مناطق فرورانش قابل مقایسه است. نمودارهای متمایز کننده زمین ساختی-ماگمایی این نمونه ها بیانگر آن است که ویژگی های حاشیه فعال قاره ای را دارا هستند. افزون بر این، برخی ویژگی های ژئوشیمیایی مانند نسبت های عناصر Ce/Pb ،Th/Ce و Ba/Nb نشان می دهند آندزیت و آندزیت های بازالتی مورد مطالعه، غنی شدگی تاثیر پذیرفته از ذوب رسوبات و یا آلایش با مواد پوسته قاره ای را در محیط فرورانش تجربه کرده اند. گدازه های حدواسط بوکان دارای منشا گوشته سنگ کره ای (لیتوسفری) بوده و از ذوب منبعی با ترکیب یک اسپینل لرزولیت حاصل شده اند.

کلیدواژه ها:

اسپینل لرزولیت ، ماگمای حدواسط ، ژئوشیمی ، کمان قاره ، پتروژنز