تحلیل الگوی مکانی تصادفات جاده ای در شهرستان های استان مازندران

وقوع تصادفات جاده ای و عواقب اجتماعی-اقتصادی ناشی از آنها یکی از مهم ترین چالش های مدیریت بحران مرتبط با ایمنی جاده ها است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی الگوی مکانی توزیع تراکم تصادفات جاده ای در سطح شهرستان های استان مازندران است. بدین منظور، روش تخمین تراکم کرنل برای تجزیه وتحلیل الگوی مکانی توزیع تعداد تصادفات، تعداد افراد مصدوم و تلفات انسانی ناشی از سوانح جاده ای در بازه زمانی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ جمع آوری شده توسط سازمان امداد و نجات جمعیت هلال احمر استان مازندران مورد استفاده قرارگرفته است. نتایج تجزیه وتحلیل آماری نشان می دهد که تعداد تصادفات، تعداد مصدومیت و همچنین افراد فوت شده از سال ۱۴۰۰ به ۱۴۰۱ به ترتیب ۷۱%، ۶۸% و ۵۳% افزایش پیداکرده است. تحلیل توزیع فصلی تعداد تصادفات جاده ای نشان می دهد که فصل تابستان با ۲۸۴۵ تصادف و فصل بهار با ۱۷۵۲ تصادف به ترتیب بیشترین و کمترین تعداد وقوع سوانح جاده ای را به خود اختصاص داده اند. همچنین، در روزهای پنجشنبه و جمعه، تعداد وقوع تصادفات جاده ای در بازه زمانی ۱۴۰۱-۱۴۰۰، ۲۸% بیشتر از روزهای شنبه و یکشنبه در سطح شهرستان های استان مازندران بوده است. نتایج حاصل از تخمین تراکم کرنل نشان دهنده شکل گیری الگوی مکانی تراکم بالای تصادفات در شهرستان چالوس با تراکم تصادفات ۰۳/۴ و همچنین شهرستان های بابلسر، فریدون کنار، سوادکوه و بهشهر با تراکم تصادفات ۱۵/۲ است. همچنین، الگوی مکانی تراکم تصادفات منجر به مصدومیت در شهرستان چالوس با مقدار تراکم ۳۶/۵۹ و الگوی مکانی تصادفات منجر به فوت در شهرستان های چالوس و آمل با مقدار تراکم ۰۳/۰ و شهرستان های تنکابن، بهشهر، نور، نوشهر و سوادکوه با مقدار تراکم ۰۲/۰ شکل گرفته است. موقعیت استان مازندران همراه با انواع جاذبه های گردشگری، وجود جاده های کوهستانی ارتباطی پایتخت به استان مازندران و همچنین افزایش حمل ونقل جاده ای بعد از رفع محدودیت های دوران پاندمی کرونا، نقش موثری در افزایش احتمال وقوع سوانح جاده ای در شهرستان های استان مازندران دارند. نتایج این پژوهش می تواند در برنامه ریزی ایمنی جاده ها و بهبود عملیات امداد و نجات به هنگام وقوع سوانح جاده ای در شهرستان های مازندران مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تراکم کرنل ، ایمنی جاده ، الگوی مکانی ، تصادف ، شهرستان های مازندران