نقش ذهن آگاهی در کاهش فرسودگی شغلی معلمان مدارس دولتی ایران

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش ذهن آگاهی در کاهش فرسودگی شغلی معلمان مدارس دولتی ایران انجام شده است. این مطالعه به روش مرور نظام مند انجام گرفته و پژوهش های داخلی و خارجی مرتبط با موضوع که بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ منتشر شده اند، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می دهد معلمان مدارس دولتی ایران به دلیل شرایط کاری پرفشار، محدودیت منابع، حجم بالای کار، تعارضات نقش و انتظارات متعدد، در معرض خطر بالای فرسودگی شغلی قرار دارند که این امر پیامدهای منفی متعددی برای سلامت جسمی و روانی معلمان و همچنین کیفیت آموزش دارد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی با تقویت مهارت های تنظیم هیجان، افزایش انعطاف پذیری شناختی، کاهش نشخوار فکری، بهبود آگاهی بدنی و توسعه مهارت های مقابله ای، می تواند به طور معناداری ابعاد سه گانه فرسودگی شغلی (خستگی هیجانی، مسخ شخصیت و کاهش احساس کفایت شخصی) را در معلمان کاهش دهد. آموزش ذهن آگاهی در قالب های مختلف از جمله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR)، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی (MBCT)، و تمرینات کوتاه ذهن آگاهی در محیط کار، موجب بهبود سلامت روان شناختی معلمان و افزایش رضایت شغلی و کارآیی آنها می شود. پیشنهاد می شود ذهن آگاهی به عنوان یک راهبرد موثر در برنامه های توانمندسازی و آموزش ضمن خدمت معلمان گنجانده شود و مدارس ساختارهای حمایتی لازم برای پیاده سازی و تمرین منظم این مهارت ها را فراهم آورند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، فرسودگی شغلی ، معلمان ، مدارس دولتی ، ایران ، کاهش استرس