آسیبشناسی مصالح، عوامل آسیب رسان و بررسی زلزله در پاسارگاد

از زمانهای بسیار دور، بشر سنگ را به عنوان ماده های سخت و بادوام می شناخته است؛ تا حدی که در ادبیات بسیاری از کشورهای جهان نیز از سنگ به عنوان نماد پایداری و استحکام نام برده شده است. امروزه نادرستی اعتقاد قدما مبنی بر جاودانگی و تغییرناپذیری سنگ بر همگان روشن است. ازاینرو برای حفاظت آثار سنگی، کوششهای زیادی به عمل می آید، زیرا سنگ نیز همچون مواد دیگر دارای عمری محدود هست و در اثر عوامل آبوهوایی متغیر و اتمسفر آلوده به اسیدها و عوامل گوناگون دیگر، استحکام خویش را از دست می دهد و دچار دگرگونی در شکل ظاهری و گاه عناصر تشکیل دهنده می شود. اساسا پیدایش تدریجی و تغییر شکل سنگها، درنت یجه اختالف شیمیایی_فیزیکی بین محیط اولیه ای که سنگ در آن شکل گرفته و محیط تازه ای که در سطح لیتوسفر، در معرض آن قرار می گیرد، صورت می پذیرد. تغییرات سنگها بر اثر عوامل گوناگون محیط کره زمین و همچنین خواص اولیه خود سنگها یعنی نوع مواد کانی، ترکیب و ساختار این مواد صورت می گیرد. در اثر هوازدگی تغییراتی در سنگ های تازه رخ می دهد که این تغییرات را می توان تجزیه و ازهم پاشیدگی جزئی یا کلی بعضی از مواد کاتی و یا جابه جایی جزئی یا کلی عناصر شیمیایی اصلی و فرعی دانست. شدت این تغییرات به میزان فرسایش پذیری مواد کانی تشکیل دهنده سنگ، تجانس و سطح ویژه ای که در معرض این عوامل مخرب قرار می گیرد، بستگی دارد. مثال سنگ آهک رسوبی خالص، عموما از سنگ هایی که از چند ماده کانی تشکیل یافته اند، مقاوم تر بوده و از سوی دیگر ماسه سنگ های حاوی مالت سیلیسی، دوام بیش تری نسبت به ماسه سنگ های حاوی مالت آهکی دارند.

کلیدواژه ها:

پاسارگاد ، آسیب شناسی ، هوازدگی ، تاریخی