بررسی عوامل خطر سرطان پستان در زنان استان مرکزی: یک مطالعه مورد-شاهدی

مقدمه: سرطان پستان یکی از شایع ترین سرطان ها در میان زنان است. این مطالعه با هدف بررسی عوامل خطر سرطان پستان در زنان ساکن استان مرکزی انجام شده است.   روش بررسی: این مطالعه مورد-شاهدی از شهریور ۱۳۹۵ تا مرداد ۱۳۹۸ در بیمارستان های آیت الله خوانساری به عنوان  و آیت الله طالقانی اراک انجام شد. بیمارستان آیت الله خوانساری، به عنوان تنها بیمارستان تخصصی سرطان در اراک، گروه مورد این مطالعه را شامل ۴۰۰ زن مبتلا به سرطان پستان که در آن تحت درمان بودند، فراهم کرد. گروه شاهد شامل ۴۰۰ زن سالم بدون سابقه سرطان بود که به صورت تصادفی از میان مراجعین زن به بیمارستان های آیت الله خوانساری و آیت الله طالقانی انتخاب شدند. همسان سازی بین دو گروه بر اساس سن انجام شد تا تفاوت های بالقوه کاهش یابد. داده ها با استفاده از پرسشنامه ای استاندارد جمع آوری شد که اطلاعات دموگرافیک، عوامل تولیدمثلی، عادات رفتاری و بیماری های مزمن را شامل می شد. برای کاهش خطای یادآوری، مصاحبه ها توسط پرسشگران آموزش دیده و با استفاده از جدول های زمانی مشخص انجام شد. روایی و پایایی پرسشنامه با تایید کارشناسان و آزمون آلفای کرونباخ (۰٫۸۵) بررسی و تایید گردید. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۱۶ و رگرسیون لجستیک دوتایی انجام شد. یافته ها: نتایج این مطالعه نشان داد که عوامل خطر معنادار برای ابتلا به سرطان پستان شامل سن بالای اولین بارداری (OR=۳.۲۱, CI ۹۵% ۱.۸۳–۴.۶۱)، سابقه خانوادگی سرطان پستان (OR=۱۲.۰۲, CI ۹۵% ۴.۲۰–۳۲.۵۶)، و قاعدگی زودرس (OR=۲.۴۳, CI ۹۵% ۱.۸۱–۴.۳۳) بودند. همچنین، سطح تحصیلات پایین (OR=۶.۳۸, CI ۹۵% ۴.۷۱–۱۱.۴۷, P<۰.۰۰۱) به عنوان یکی از عوامل خطر مهم شناسایی شد. در مقابل، سبک زندگی شهری در مدل چندمتغیره ارتباط معناداری نشان نداد. نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد سرطان پستان در زنان ایرانی زیر ۵۰ سال شیوع بالایی دارد و نسبت به کشورهای غربی زودتر بروز می کند. سطح تحصیلات پایین، قاعدگی زودرس، و سابقه خانوادگی سرطان از عوامل خطر مهم شناسایی شدند. یافته ها بر ضرورت آموزش پیشگیرانه و غربالگری هدفمند برای گروه های پرخطر، به ویژه زنان با تحصیلات پایین و سابقه ژنتیکی، تاکید دارند. مطالعات تکمیلی برای ارائه راهکارهای پیشگیرانه دقیق تر توصیه می شود. با توجه به محدودیت های مطالعه، انجام تحقیقات تکمیلی و گسترده تر برای تایید این نتایج و ارائه راهکارهای موثر پیشگیرانه توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

Breast Cancer ، Iranian woman ، Risk Factors ، سرطان پستان ، زنان ایرانی ، عوامل خطر