واکاوی کاربرد تسلیحات کشتارجمعی در پرتو قواعد فقهی مذاهب

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 167

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JFIQH-4-8_001

تاریخ نمایه سازی: 26 فروردین 1404

چکیده مقاله:

یکی از مسائل مستحدثه در زمان حاضر، کاربرد تسلیحات کشتارجمعی است که فقهای مذاهب، حکم استفاده از این تسلیحات را به صورت حمله ابتدایی یا دفاع در برابر دشمن یا صرفا دارابودن آن را در زمان صلح براساس آیات و روایات و قواعد و مبانی فقهی اسلام بیان کرده اند. براساس قواعد فقهی دو مسئله پیش روی ما قرار دارد؛ اول اینکه آیا استفاده از این تسلیحات در زمان جنگ (حمله ابتدایی یا دفاع) جایز است یا خیر؟ دوم اینکه آیا تولید و انباشت این تسلیحات از جهت بازدارندگی در زمان صلح جایز است یا خیر؟ در پژوهش حاضر که از روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است، براساس دیدگاه غالب علما و فقهای مذاهب، در پاسخ به مسئله اول می توان با توجه به قواعدی چون لاضرر، عدالت، مقابله به مثل، منع فساد فی الارض، وزر و... اصل را بر عدم جواز گذاشت؛ مگر به خاطر ضرورتی مانند دفاع مشروع. در پاسخ به مسئله دوم، با توجه به کاربرد بازدارندگی و قدرت طلبی، قواعد فقهی نظیر عدم استیلاء، مصلحت و... می توان تولید و انباشت این تسلیحات را با توجیه ارهاب دشمنان و حفظ نظام اسلامی و ضرورت اعتلای اسلام، جایز و بلکه ضروری دانست.

نویسندگان

فاطمه باغی مورنانی

دانشجوی دکتری مطالعات تطبیقی مذاهب فقهی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

سیدمصطفی میرمحمدی

دانشیار گروه حقوق بین الملل، دانشگاه مفید، قم، ایران

رضا اسفندیاری

دانشیار پژوهشکده فقه و حقوق، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابوالبرکات، احمد (بی تا) الشرح الکبیر، بیروت: دار الاحیاء ...
  • احسانی فر، احمد (۱۳۹۶)، «تحلیل فقهی فتوای رهبری مبنی بر ...
  • امام دادی، علیرضا؛ ثقفی، مهدی (۱۳۹۵)، «حمایت از محیط زیست ...
  • ایزدی فرد، علی اکبر (۱۳۹۵)، «جایگاه قواعد فقهی در تمدن ...
  • بروجردی، حسین (۱۴۲۱ق)، لمحات الاصول، قم: موسسه تنظیم و نشر ...
  • خویی، سیدابوالقاسم (۱۴۱۰)، منهاج الصالحین، قم: نشر مدینه العلم ...
  • زحیلی، وهبه (۱۴۳۰ق)، التفسیر المنیر فی العقیده والشریعه والمنهج، دمشق: ...
  • (۱۴۱۸)، آثار الحرب فی الفقه الاسلامی؛ دراسه مقارنه، دمشق: نشر ...
  • زحیلی، محمدمصطفی (۱۴۲۷ق)، القواعد الفقهیه وتطبیقاتها فی المذاهب الاربعه، بیروت: ...
  • ساعد، نادر (۱۳۹۰)، حقوق بشردوستانه و سلاح های هسته ای، ...
  • سبحان، محسن؛ موسوی بجنوردی، سیدمحمد؛ عربیان، اصغر (۱۳۹۹)، «قواعد فقهی ...
  • شافعی پور، ایوب (۱۴۰۰)، مطالعه تطبیقی اخلاق جنگ در پرتو ...
  • صلاحین، عبدالمجید محمود (۲۰۰۵)، «اسلحه الدمار الشامل واحکامها فی الفقه ...
  • ضیایی بیگدلی، محمدرضا (۱۳۹۵)، حقوق بین الملل عمومی، تهران: نشر ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین (۱۴۱۷)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: دفتر انتشارات ...
  • طباطبایی حائری، سید علی بن محمد (۱۴۱۸)، ریاض المسائل فی ...
  • طرابلسی، عبدالعزیز (۱۴۰۶ق)، المهذب، قم: انتشارات اسلامی ...
  • طوسی، محمد بن الحسن (۱۳۶۵ش)، المبسوط فی فقه الامامیه، تهران: ...
  • عاملی شهیدثانی، زین الدین (۱۴۱۰)، الروضه البهیه فی شرح اللمعه ...
  • عوض، عادل موسی (۲۰۰۷م)، اسلحه الدمار الشامل وموقف الفقه الاسلامی ...
  • فاضل لنکرانی، محمدجواد (۱۳۹۲)، «تولید و استفاده از تسلیحات کشتارجمعی ...
  • فیروزی، مهدی (۱۳۹۲)، «لا یقتل غیر المقاتل؛ قاعده فقهی مصونیت ...
  • فضل الله، سیدمحمدحسین (۱۴۱۹)، الجهاد، بیروت: دار الملاک ...
  • قائمی خرق، سیدمحسن؛ لری نژاد، محمد (۱۳۹۵)، قواعد فقه بشردوستانه ...
  • لطفی، عبدالرضا، و همکاران (۱۳۹۵)، حقوق بشردوستانه در منابع اسلامی ...
  • لطفی احمد، احمد محمد (۲۰۱۴)، «استخدام اسلحه الدمار الشامل فی ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • محقق حلی، نجم الدین جعفر بن الحسن (۱۴۰۸)، شرائع الاسلام ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی (۱۳۸۳)، قواعد فقه بخش مدنی، تهران: انتشارات ...
  • محقق داماد، سیدمصطفی؛ نادر، اخگری بناب (۱۴۰۰)، «دامنه اعمال قاعده ...
  • محقق ثانی، علی بن الحسین (۱۴۱۴)، جامع المقاصد فی شرح ...
  • محمدی، ابوالحسن (۱۳۸۷)، قواعد فقه، تهران: میزان ...
  • مغنیه، محمدجواد (۱۴۲۴ق)، تفسیر الکشاف، تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • میرمحمدی، سیدمصطفی (۱۳۹۱)، اصل عدم مداخله در اسلام و حقوق ...
  • ناصر، الشیخ علی (۱۴۳۵)، «منطلقات فقهیه لانتاج اسلحه الدمار الشامل»، ...
  • نیکنام، محمدرضا، و همکاران (۱۴۰۲)، «حفظ محیط زیست در پرتو ...
  • Hashmi, sohail h, Ethics and Weapons of Mass Destruction Religious ...
  • Djanaralieva, Kheda, Prohibition of the use of nuclear weapons under ...
  • نمایش کامل مراجع