کاربرد هوش مصنوعی در تحول فرآیندهای یاددهی–یادگیری در محیط های مجازی

گسترش فزاینده محیط های یادگیری مجازی و پیشرفت های همزمان در حوزه هوش مصنوعی، نقطه عطفی را در تکامل فرآیندهای آموزشی رقم زده است. محیط های مجازی، از سامانه های مدیریت یادگیری (LMS) گرفته تا دنیاهای سه بعدی و شبیه سازی های غوطه ورکننده، به بخش جدایی ناپذیری از چشم انداز آموزشی معاصر تبدیل شده اند. با این حال، اثربخشی این محیط ها همواره با چالش هایی نظیر ایجاد تعامل معنادار، ارائه پشتیبانی فردی و تضمین درگیری عمیق فراگیران مواجه بوده است. هوش مصنوعی با قابلیت های منحصر به فرد خود در تحلیل داده ها، یادگیری الگوها و اتوماسیون وظایف پیچیده، به عنوان یک عامل کلیدی برای تحول بنیادین فرآیندهای یاددهی–یادگیری در این فضاها ظهور کرده است. این مقاله مروری به بررسی و تحلیل انتقادی نقش هوش مصنوعی در دگرگونی این فرآیندها در بستر محیط های مجازی می پردازد. ابتدا، مفاهیم کلیدی شامل هوش مصنوعی، محیط های مجازی و فرآیندهای یاددهی–یادگیری تعریف و مبانی نظری آن ها تشریح می شود. سپس، کاربردهای تحول آفرین هوش مصنوعی در جنبه های مختلف این فرآیندها، از جمله تطبیق پذیری پویای محتوا و مسیر یادگیری، ایجاد تعاملات هوشمند از طریق دستیاران مجازی و عوامل پداگوژیکی، بازتعریف شیوه های ارزیابی و ارائه بازخورد، و پشتیبانی هوشمند از نقش معلمان و تسهیلگران، مورد بحث قرار می گیرد. در کنار برجسته سازی پتانسیل های این تحول، مانند افزایش شخصی سازی، کارایی و دسترسی، مقاله به صورت انتقادی به پیامدها و چالش های آن نیز می پردازد. مسائلی نظیر تاثیر بر کیفیت تعاملات انسانی، ملاحظات اخلاقی داده محوری، خطر تقویت نابرابری ها، و لزوم بازنگری در شایستگی های معلمان و فراگیران از جمله این چالش ها هستند. در نهایت، مقاله با ارائه جمع بندی از یافته ها و پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی و پیاده سازی هدفمند و انسان محور هوش مصنوعی در محیط های یادگیری مجازی، به پایان می رسد و بر ضرورت هم راستاسازی این تحول فناورانه با اصول پداگوژیکی مستحکم تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، محیط های مجازی ، فرآیندهای یاددهی–یادگیری ، تحول آموزشی ، یادگیری تطبیقی