تعارض تجویز قانونی جنایت علیه مهدورالدم با آموزه های فقه اسلامی

سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 133

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MFU-6-2_013

تاریخ نمایه سازی: 24 فروردین 1404

چکیده مقاله:

براساس ماده ۳۰۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، اگر کسی مرتکب جنایت علیه مهدورالدم و مستحق جنایت شود، از قصاص و دیه معاف است و براساس ماده ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی، اگر مرتکب با اعتقاد به مهدورالدم بودن قربانی به وی جنایتی وارد سازد و بتواند این اعتقاد را ثابت کند، قصاص ساقط و به دیه و مجازات تعزیری محکوم خواهد شد. این پژوهش به بررسی موارد تعارض تجویز جنایت علیه مهدورالدم به اشخاص عادی از سوی مقنن پرداخته و به این نتیجه رسیده است که مقرره ماده ۳۰۲ و ۳۰۳ قانون مجازات اسلامی با برخی از اصول و قواعد فقه اسلامی از جمله؛ اصل برائت، اصل احتیاط در دماء و اعراض و نوامیس مردم، اصل اقامه مجازات توسط حاکم و اشخاص ماذون از طرف وی، قاعده لایبطل دم امر المسلم در مفهوم عام و اصل کرامت انسانی در تعارض است. این مقاله با بهره گیری از شیوه تحلیلی-توصیفی با رویکرد انتقادی، به دنبال این هدف است که به کنشگران سیاست جنائی تقنینی ایران پیشنهاد کند تا برای رفع تعارض و جلوگیری از دادگستری خصوصی و حفظ نظم و امنیت شهروندان این ماده را حذف یا به گونه ای اصلاح شود که امکان توسل به آن برای رهایی از مجازات آسان نباشد.

نویسندگان

ناصر قاسمی

دانشیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران.

توحید حاجی پور

دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ادریس حلی، محمد بن احمد. (۱۴۱۰ ق). السرائر الحاوی ...
  • ابن براج، عبد العزیز. (۱۴۰۶ ق). المهذب. قم: دفتر انتشارات ...
  • ابن­نجیم، زین­الدین .(۹۷۰ ق). الاشباه والنظائر علی مذهب ابی حنیفه ...
  • اراکی، محسن. (۱۴۲۵ ق). نظریه الحکم فی الاسلام. قم: مجمع ...
  • اردبیلی، احمد بن محمد. (۱۴۰۳ ق). مجمع الفائده و البرهان ...
  • انصاری، مرتضی. (۱۴۱۱ق). فرائد الاصول . قم: مجمع الفکر الاسلامی ...
  • ______ . (۱۳۷۸). الرسائل. ترجمه و شرح: جمشید سمیعی. اصفهان: ...
  • آخوند خراسانی، محمد کاظم. (۱۴۱۲ق). کفایه الاصول. قم: موسسه آل ...
  • بروجردی، محمدتقی. (۱۴۲۴ ق). ارشاد العقول الی مباحث الاصول. قم: ...
  • التویجری، عبدالعزیز. (۱۴۳۶ق). الکرامه الانسانیه فی ضوء المبادئ الاسلامیه. المغرب: ...
  • الجراری، عباس. (۱۹۹۸م). انسان در اسلام: ذات او و حقیقت ...
  • حاتم پور، زهرا. (۱۳۸۹). «مهدورالدم در فقه شیعه با نگاهی ...
  • حرعاملی، محمد بن حسن. (۱۴۰۹ ق). وسائل الشیعه. قم: موسسه ...
  • حکیم، محمد سعید. (۱۴۱۴ ق). المحکم فی اصول الفقه. بی ...
  • حلی، یحیی بن سعید. (۱۴۰۵ ق). الجامع للشرائع. قم: موسسه ...
  • خامنه ای، سید علی. (۱۴۱۷ ق). کاوشی در حکم فقهی ...
  • خمینی، سید روح الله. (۱۴۲۵ ق). تحریر الوسیله. مترجم: علی ...
  • ________ . (۱۴۲۶ ق). توضیح المسائل. بی جا. بی نا ...
  • خوانساری، سید احمد. (۱۴۰۵ ق). جامع المدارک فی شرح مختصر ...
  • خویی، سید ابو القاسم. (۱۴۲۲ ق). مبانی تکمله المنهاج. قم: ...
  • ________ . (۱۴۱۴ ق). محاضرات فی المواریث. قم: موسسه السبطین ...
  • سلیمانی، حسین. (۱۴۰۰). «قوانین کیفری در پرتو موازین اسلامی: بازخوانی ...
  • سیوری، مقداد بن عبد الله. (بی تا). کنز العرفان فی ...
  • شاکری گلپایگانی، طوبی. (۱۳۸۱). «اسلام، حق حیات...کدام قاعده؟ (قسمت اول)». ...
  • صدوق، محمد بن علی بن بابویه. (۱۴۰۹ ق). من لا ...
  • ______ . (۱۳۸۶ ق). علل الشرائع. قم: کتابفروشی داوری ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۴۰۰ ق). النهایه فی مجرد الفقه ...
  • عاملی، زین الدین بن علی .(۱۴۱۴ ق). حاشیه الارشاد. قم: ...
  • عبدالهی، معاذ، کرامتی معز، هادی. (۱۳۹۸). «چالشهای فقهی و حقوقی ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر. (بی تا). تحریر ...
  • ______ . (۱۴۱۲ ق). منتهی المطلب فی تحقیق المذهب. مشهد: ...
  • عوده، عبد القادر . (۱۴۲۶­ق). التشریع الجنایی الاسلامی. قاهره: مکتبه ...
  • عینی، محسن؛ البرزی ورکی، مسعود؛ ملکی، امین. (۱۳۹۲). «تکریم حیات ...
  • کلانتری، عباس؛ متولی زاده، نفیسه؛ گلستان رو، صدیقه. (۱۳۹۵). «احتیاط ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۲۹ ق). الکافی. قم: دار الحدیث ...
  • محقق حلی، جعفر بن حسن. (۱۴۰۸ ق). شرائع الاسلام فی ...
  • ______ . (۱۴۱۸ ق). المختصر النافع فی فقه الامامیه. قم: ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین .(۱۴۱۴ ق). جامع المقاصد فی ...
  • مصطفوی، سید محمد کاظم. (۱۴۲۱ ق). مائه قاعده فقهیه. قم: ...
  • مفید (شیخ)، محمد بن محمد. (۱۴۱۳ ق). المقنعه. قم: کنگره ...
  • منتظری، حسین علی. (۱۴۰۹ ق). مبانی فقهی حکومت اسلامی. مترجم: ...
  • ______ . (۱۴۲۹ ق). مجازات های اسلامی و حقوق بشر. ...
  • نراقی، محمد مهدی. (۱۳۸۸). انیس المجتهدین فی علم الاصول. قم: ...
  • نمایش کامل مراجع